اين است : خدايا همانا تو مرا از آن - يعنى از زمين - آفريدى و ( معناى )
سربرداشتن : وما را از آن خارج كردى و ( معناى ) سجده دوم : وبه آن باز
مى گردانى و ( معناى ) سربرداشتن از سجده دوم : وبار ديگر ما را از آن
خارج مى كنى . آن مرد گفت : ( معناى ) بلند كردن پاى راست وافكندن
[ بر ] پاى چپ در تشهد چيست ؟ فرمود : حقيقتش اين است : خدايا ،
باطل را بميران وحق را بر پادار ( 1 ) .
- امام على ( عليه السلام ) - در معناى گفته امام جماعت : السلام عليكم - فرمود : همانا
امام ، گفته خدا را تفسير مى كند ودر ترجمه آن به جماعت نمازگزار
مى گويد ( اين نماز ) امانى براي شما از عذاب خدا در روز قيامت ، است .
- جابر بن عبد الله انصارى : با مولايمان أمير مؤمنان ( عليه السلام ) بودم كه مردى را ديد
به نماز ايستاده است . پس به أو فرمود : اى مرد ، آيا حقيقت نماز را
مى دانى ؟ عرض كرد : اى مولاي من ، آيا نماز حقيقتي غير از عبادت
دارد ؟ پس فرمود : آرى . سوگند به كسى كه محمد را به نبوت برانگيخت
هيچ پيامبرى را به كارى از كارها بر نيانگيخته ، جز اينكه متشابه وتأويل
وتنزيل دارد وهمه اين ها بر عبادت ، دلالت مى كنند . پس آن مرد عرض
كرد : اى مولاي من مرا از آن آگاه كن .
حضرت فرمود : حقيقت ( هفت ) تكبير آغازين تو كه با آن كارهايى
را بر خود حرام مى كنى اين است : هنگامى كه الله أكبر نخست را
مى گويى ، در دلت بگذرانى : خدا بزرگتر از آن است كه به برخاستن
ونشستن توصيف شود . ودر تكبير دوم ، به حركت وسكون ودر سوم ،
به جسم بودن يا تشبيه به چيزى كردن يا با چيزى مقايسه كردن توصيف
شود ودر تكبير چهارم در دلت مى گذرانى : ( خدا بزرگتر از آن است ) كه
حالتهاى گوناگون بر أو عارض شود يا بيماريها أو را بيازارد ودر تكبير
هامش
( 1 ) در " الفقيه " حديث از " معناى بلند كردن پاى راست . . . " آغاز مى گردد .