هر كدام نكوتر ( 1 ) .
رسول - عليه السّلام - در آمد و زنان را جمع كرد در بعضى حجرات ، و اين آيت بر ايشان خواند و آنگه گفت : مسارعت مكنى تا آن كه با پدران و خويشان خود مشورت كنى .
گفتند : يا رسول اللَّه ! ما را در اين باب با كسى مشورت نمىبايد كردن ، خداى تعالى ما را تخيير مىكند ميان دنيا و آخرت و ميان زينت دنيا و خداى و رسول ، ما را در اين ( 2 ) انديشهاى باشد يا مشورتى ! ما ( 3 ) اختيار خداى و رسول و آخرت كنيم .
رسول - عليه السّلام - شاد شد ، و خداى تعالى آيت قصر فرستاد و گفت : چون ايشان تو را اختيار كردند ، تو نيز بر ايشان اختيار مكن ، و هى ( 4 ) قوله : لا يَحِلُّ لَكَ النِّساءُ مِنْ بَعْدُ ( 5 ) - الاية .
* ( وَإِنْ كُنْتُنَّ تُرِدْنَ اللَّه وَرَسُولَه ) * ، اين وجه دوم است براى آن كه تخيير ميان دو چيز باشد ، گفت : و اگر چنان است كه خداى را مىخواهى و رسول را و سراى آخرت را ، * ( فَإِنَّ اللَّه أَعَدَّ ) * ، خداى تعالى نهاده است و بجارده ( 6 ) براى آنان كه محسنانند ( 7 ) از جملهء شما مزدى عظيم .
عايشه گفت : رسول - عليه السّلام - پس از ايلاء ( 8 ) بيست و نه روز در نزديك من آمد . من گفتم : يا رسول اللَّه ! نه تو ماهى سوگند خوردهاى ، و امروز بيست و نه روز شماردهام ؟ گفت : يا عايشه ! ماه هم سى روز باشد ، و هم بيست و نه روز .
فقها خلاف كردند در حكم تخيير . [ عبد اللَّه ] ( 9 ) عمر گفت و عبد اللَّه مسعود كه :
چون مرد زن را مخيّر كند ميان مقام با او بر نكاح و ميان رفتن ، اگر زن اختيار مقام كند آن را حكمى نبود و نكاح بر جا باشد ، و اگر اختيار مفارقت كند طلاقى باشد ( 10 ) ، و اين مذهب ( 11 ) ابو حنيفه است و اصحابش .
هامش
( 1 ) . آط ، آب ، آج ، لب ، مش : نيكو ، كا : نيكوتر .
( 2 ) . چاپ شعرانى ( 9 / 148 ) چه .
( 3 ) . آج ، لب را .
( 4 ) . آط ، آب ، آج ، لب : و هو .
( 5 ) . سورهء احزاب ( 33 ) آيهء 52 .
( 6 ) . آج ، لب : ببجارده .
( 7 ) . آج : محسناتند .
( 8 ) . آط ، آب ، آج ، لب ، كا به .
( 9 ) . اساس : ندارد ، از آط ، افزوده شد .
( 10 ) . آط ، آب ، آج ، لب ، مش : طلاق باشد رجعى .
( 11 ) . آب امام اعظم .