ما او را با تو دهيم و از جملهء پيغامبران كنيم او را .
اهل بلاغت گفتند : اين آيت ( 1 ) از جملهء آن است كه در بلاغت بغايت است براى آن كه در او دو خبر است ، و دو امر ، و دو نهى ، و دو بشارت .
امّا دو خبر ( 2 ) : ( اوحينا و خفت ) ، و امّا دو امر : ( ارضعيه و القيه ) ، و دو نهى : * ( وَلا تَخافِي وَلا تَحْزَنِي ) * ، و دو بشارت : * ( إِنَّا رَادُّوه إِلَيْكِ وَجاعِلُوه مِنَ الْمُرْسَلِينَ ) * .
عطا و جويبر ( 3 ) و مقاتل و ضحّاك گفتند از عبد اللَّه عبّاس كه : فرعون در خواب ديد كه آتشى از بيت المقدّس ( 4 ) بر آمدى ، و گرد مصر بر آمدى ( 5 ) و قبطيان را و سرايهاى ايشان بسوختى و بنى اسرايل را تعرّض نكردى .
علماى قوم خود را بخواند و ( 6 ) اين خواب از ايشان بپرسيد ، گفتند : از اين شهر مردى بيرون آيد كه هلاك تو و هلاك قوم تو بر دست او باشد ، و اين اوان ولادت اوست .
فرعون بفرمود تا جماعتى را بر زنان آبستنان ( 7 ) بنى اسرايل گماشتند تا هر مولود كه بزاد ( 8 ) آنچه پسر بود مىكشتند ، و آنچه دختر بود رها مىكردند .
وهب گفت : در طلب موسى ( 9 ) نود هزار كودك را بكشتند .
عبد اللَّه عبّاس گفت : چون بنى اسرايل در مصر بسيار شدند ، بر مردمان تطاول كردند و معاصى آشكارا كردند ، و خيار ( 10 ) ايشان دست از امر معروف و نهى منكر بداشتند ، خداى تعالى قبطيان را بر ايشان گماشت تا ايشان را مستضعف كردند و بنده گرفتند و بيگار فرمودند تا آنگه كه خداى ايشان را برهانيد ( 11 ) به موسى .
عبد اللَّه عبّاس گفت : چون علامت حمل و اثر آن به مادر موسى پيدا شد ، خبر دادند فرعون را ( 12 ) كه زن عمران آبستن است . او كس فرستاد زنان را تا ببينند . بيامدند
هامش
( 1 ) . مش در بلاغت ، آب : گفتهاند اين بلاغت .
( 2 ) . آط او .
( 3 ) . همهء نسخه بدلها : جبير .
( 4 ) . كا : آسمان .
( 5 ) . همهء نسخه بدلها : در آمدى .
( 6 ) . مش تعبير .
( 7 ) . همه نسخه بدلها : آبستن .
( 8 ) . مش : هر مولودى كه بزادى .
( 9 ) . مش : در دفع نمودن موسى .
( 10 ) . كا : جبّاران .
( 11 ) . كا : بترسانيد .
( 12 ) . همهء نسخه بدلها : او را .