* ( لَكُمْ فِيها مَنافِعُ إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى ) * ، شما را در اين شتران منافعى است تا به وقتى مسمّى ، نام برده از : ركوب و حمل اثقال بر ايشان نشينى و بار گران بر دارد ( 1 ) از شما .
عبد اللَّه عبّاس گفت و مجاهد : اين پيش از آن باشد كه نام هدى و تضحيه بر او نهند . عطا گفت ( 2 ) : از آن كه اشعار و تقليد كنند ، و اشعار آن بود كه كارد در كوهان او زند ( 3 ) و خون آلود كند ( 4 ) ، و تقليد آن بود كه يك تاى ( 5 ) نعل بر گردن او بندد ( 6 ) تا هر كه بيند داند كه آن هدى است . و بعضى دگر گفتند : پس از آن كه اين كرده باشد ( 7 ) اگر محتاج بوده به انتفاع او از ركوب او و شير او بعد الاشعار و التّقليد روا باشد كه منتفع باشد ( 8 ) به آن و اين ، روايت كردهاند از باقر - عليه السّلام .
بعضى دگر گفتند : مراد منافع ، تجارت است . بعضى دگر گفتند : عام است در ساير منافع . * ( إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى ) * ، تا به وقتى معيّن . عبد اللَّه عبّاس گفت : تا نام هدى بر او نهادن . و آنان كه گفتند ، منافع تجارت است ، گفتند : * ( أَجَلٍ مُسَمًّى ) * ، وقت آن باشد كه از مكّه بيرون آيد ( 9 ) . بعضى دگر گفتند : منافع ثواب ( 10 ) * ( إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى ) * ، الى انقضاء ايّام الحجّ ، و قيل : . . . إِلى يَوْمِ الْقِيامَةِ ( 11 ) .
* ( ثُمَّ مَحِلُّها إِلَى الْبَيْتِ الْعَتِيقِ ) * ، پس محلّ آن ، و محلّ ، موضع حلول باشد به خانهء كعبه بود . و بعضى دگر گفتند : مراد جمله حرم است ، بيانه قوله : . . . فَلا يَقْرَبُوا الْمَسْجِدَ الْحَرامَ بَعْدَ عامِهِمْ هذا ( 12 ) ، أى الحرم كلَّه . و در اخبار اصحاب ما آن است كه : آنچه هدى حجّ باشد ، آن به منا بايد كشتن ، و آنچه در عمرهء مفرد ( 13 ) خواهد كشتن به حزوره كشد برابر كعبه . و آنان كه گفتند : مراد به شعائر مناسك است گفتند : معنى آن است : لكم فيها اى في اداء المناسك منافع من الاجر و الثّواب الى انقضاء ايّام الحجّ ، براى آن كه چون ايّام حج گذشته باشد نتوان كردن اين مناسك . و قولى دگر آن
هامش
( 1 ) . همهء نسخه بدلها : بردارند .
( 2 ) . آط پيش .
( 3 ) . همهء نسخه بدلها : زنند .
( 4 ) . همهء نسخه بدلها : كنند .
( 5 ) . آج ، لب ، مش : يك پاى .
( 6 ) . همهء نسخه بدلها : بندند .
( 7 ) . آج ، لب ، مش : كرده باشند .
( 8 ) . همهء نسخه بدلها : شود .
( 9 ) . آط ، آج ، لب : آيند .
( 10 ) . آط است .
( 11 ) . سورهء مائده ( 5 ) آيهء 14 .
( 12 ) . سورهء توبه ( 9 ) آيهء 28 .
( 13 ) . آز : مفرده .