سه روز پى در پى به سختى جنگيدند .
لشكريان خوارزم كه مأمور نگهدارى شهر بودند همين كه ديدند ياراى برابرى با مغولان را ندارند ، بخارا را ترك گفتند و به خراسان برگشتند .
بامداد كه مردم شهر برخاستند و دريافتند كه از آن لشكر هيچ كس نزدشان نمانده ، روحيهء ايشان ضعيف شد و از پايدارى دست كشيدند .
از اين رو ، بدر الدين قاضى خان را ، كه قاضى شهر بود ، پيش چنگيز خان فرستادند تا از او براى مردم شهر زنهار بخواهد .
چنگيز خان هم مردم را امان داد .
از لشكريان خوارزم عدهاى نتوانسته بودند با ياران خود بگريزند . اين گروه به قلعهء شهر رفتند و در آن دژ پناه گرفتند و در آن جا به دفاع پرداختند .
روز سه شنبه چهارم ذى الحجه سال 616 ، همين كه چنگيز خان به مردم بخارا امان داد ، دروازههاى شهر گشوده شد .
كافران وارد بخارا شدند و متعرض هيچ كس نگرديدند ، بلكه به ايشان گفتند :
« از دارائى سلطان ، هر چه پيش خود داريد ، همه را براى ما بياوريد ، و در جنگ با كسانى كه در قلعه هستند به ما كمك كنيد . »
ظاهرا با مردم نيز به دادگرى و خوشخوئى رفتار كردند .
چنگيز شخصا داخل شهر شد و دژ را در ميان گرفت و ندا در داد كه هيچ كس نبايد تخلف كند و هر كه از فرمان ما سرپيچيد
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي ) — صفحة 140
مساهمون: ابن الأثير
ص١٤٠