و اوّل من ادّى الزّكوة بكفّه
و اوّل من صلَّى و من كان زاكيا
فلمّا اتاه سائل مدّ كفّه
اليه فلم يبخل و لم يك خافيا ( 1 )
فدسّ ( 2 ) إليه خاتما و هو راكع
و ما زال اوّاها الى الخير داعيا
فبشّر جبريل النبىّ محمّدا
بذاك و جاء الوحى في ذاك صاحيا ( 3 )
طاووس روايت كرد از عبد اللَّه عبّاس و كسى از او پرسيد اين آيت كه چه معنى دارد و در كه آمد ( 4 ) ؟ گفت : آيت در ( 5 ) على بو طالب ( 6 ) و معنى آيت آن است كه : فرمان و ولايت خداى راست و كس را با خداى ( 7 ) در آن شركت نيست از مخلوقان ( 8 ) ، و از خداى گذشته فرمان و ولايت رسول راست ، و كس را در آن با او شركت نيست از مخلوقان . و از رسول - عليه السّلام - گذشته ، فرمان و ولايت على بو طالب ( 9 ) راست و كس را با او در آن شركت نيست از مخلوقان ( 10 ) و رسول - عليه السّلام - به اين آيت احتجاج كرد .
كلبىّ روايت كرد از ابو صالح از عبد اللَّه عباس كه او گفت سبب نزول آيت آن بود كه : عبد اللَّه سلام و جماعتى از أحبار يهود ( 11 ) كه ايمان آورده بودند گفتند : يا رسول اللَّه ! آنان كه خويشان ما بودند از ما تبرّى كردند براى آن كه ما به تو ايمان آورديم و ما تنها ماندهايم و از خانهء ما تا مسجد تو مسافت دور است و ما مستوحش مىشويم از آن كه كس با ما اختلاط نمىكند ، خداى تعالى اين آيت فرستاد براى تسليت ايشان و گفت : اگر شما را ولايت و دوستى جهودان نيست خداى تعالى ولىّ شماست و پيغامبرش و آن مؤمنان ( 12 ) كه نماز كنند و زكات دهند و ايشان راكع باشند ، و در آن روز امير المؤمنين على ( 13 ) در ركوع انگشترى به سائل داده بود .
هامش
( 1 ) . مج ، مت ، وز ، لت ، مر : حافيا .
. مج ، مت : صافيا ، وز ، بم ، آف ، آن : حافيا ، لت ، مر : جافيا .
( 2 ) . اساس ، وز : قدس ، با توجه به مج و مت تصحيح شد .
( 3 ) . لت ، مر : ضاحيا .
( 4 ) . مج ، مت ، وز : آمده است .
( 5 ) . مج ، مت ، وز حق .
( 9 - 6 ) . مت ، مر : ابو طالب .
( 7 ) . آج ، لب ، بم ، آن : او ، مر تعالى .
( 10 - 8 ) . مج ، مت ، وز ، آن : مخلوقات .
( 11 ) . مج ، مت ، وز ، لت ، مر : جهودان .
( 12 ) . مج ، مت ، وز ، لت ، مر : مومنانى .
( 13 ) . مج ، مت عليه السّلام .