مدنى است در ( 1 ) قول عبد اللَّه عبّاس و مجاهد و قتاده ، و جعفر بن مبشّر ( 2 ) گفت :
مدنى است مگر يك آيت كه در حجّة الوداع آمد و هى قوله : الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ و در اخبار اهل البيت همچنين ( 3 ) آمد ( 4 ) و بنزديك ما آيت ديگر در اين سورت در حجّة الوداع آمد به جاى ( 5 ) كه آن را غدير خم گويند در اخبار ما و اخبار مخالفان ( 6 ) ما از اصحاب الحديث و اصحاب الرّأى و هى قوله : يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ ( 7 ) - الاية . و عدد آيات او صد و بيست و يك است در كوفى [ و بيست و دو در مدنى ] ( 8 ) و بيست و سه در بصرى و عدد كلماتش دو هزار و هشتصد و چهار كلمت است و حروفش يازده هزار و نهصد و سى حرف است و در خبر مىآيد كه رسول - عليه السّلام - در خطبهء حجّة الوداع اين سورت ( 9 ) بخواند و آنگه گفت :
يا ايّها النّاس انّ سورة المائدة من آخر القران نزولا فاحلَّوا حلالها و حرّموا حرامها
، گفت : سورة المائده آخر سورتى است ( 10 ) از قرآن انزله ( 11 ) بود حلالش حلال دارى و حرامش حرام دارى ( 12 ) عبد اللَّه عمر روايت كرد كه چون اين سورت بر رسول - عليه السّلام - فرود آمد ، رسول - عليه السّلام بر راحله بود شتر در زير او ضعيف شد چنان كه ( 13 ) رسول - عليه السّلام - از راحله فرود آمد .
ابو امامه روايت كرد از ابىّ كعب كه رسول - صلَّى اللَّه عليه و آله - گفت : هر
هامش
( 1 ) . مر : از .
( 2 ) . مر : بشير .
( 3 ) . تب ، آج ، لب : همچنين .
( 4 ) . آج ، لب : آمده .
( 5 ) . تب ، لت : جايى .
( 6 ) . مر : مخالفين .
( 7 ) . سورهء مائده ( 5 ) آيهء 67 .
( 8 ) . اساس ، مت : ندارد ، از وز افزوده شد .
( 9 ) . مر را .
( 10 ) . تب ، مر كه .
( 11 ) . مر : انزال .
( 12 ) . تب ، مر : داريد .
( 13 ) . مر طاقت نگرفت .