ابغني كذا و ابغ الى ( 1 ) كذا ، اى اطلبه لي ، و قال الشّاعر :
بغاك و ما تبغيه حتّى وجدته
كانّك قد واعدته ( 2 ) امس موعدا
امّا بغى ( 3 ) عليه اذا ظلمه ( 4 ) ، و قوله : ابغني ، اى اعني على طلبه .
* ( وَأَنْتُمْ شُهَداءُ ) * ، « واو » حال راست ، و « شهداء » جمع شهيد ، و شما گواهى .
در [ او ] ( 5 ) دو قول گفتند : يكى آن كه شما گواهى بر آن كه منع كردن از راه خداى روا نباشد . و قولى ديگر : * ( أَنْتُمْ شُهَداءُ ) * ، اى عقلا ، و شما عاقلى ( 6 ) ، نظيره قوله : أَوْ أَلْقَى السَّمْعَ وَهُوَ شَهِيدٌ ( 7 ) ، اى عاقل ، براى آن كه چون او انديشه كند و عقل حاضر باشد ، تمييز كند ( 8 ) ميان حق و باطل .
قولى ديگر آن است كه : * ( وَأَنْتُمْ شُهَداءُ ) * ، و شما گواهى بر آن كه [ 445 - ر ] در توريت و انجيل نوشته است كه : دين مسلمانى دين خداست و حق آن است ( 9 ) .
يا ايّها الَّذين امنوا ان تطيعوا فريقا - الاية . زيد بن اسلم گفت : آيت در ( 10 ) شأس بن قيس اليهودىّ آمد ، و او پيرى بود قاسى و عاصى شديد الكفر و العناد ، و كينور ( 11 ) بر مسلمانى ( 12 ) و سخت حسد ، بگذشت بر جماعت اوس و خزرج ، جمعى عظيم را ديد مجتمع شده و مؤتلف گشته ، و كلمه و راى و ديانت يكى كرده ، سخت آمد او را از پس آن كه ميان ايشان تا ( 13 ) در جاهليّت خونها و عداوتها بود و الفتى نبودى ايشان را با يكديگر ، انديشه كرد و گفت : اگر اينان هم بر اين مانند ( 14 ) ، ما را رها نكنند در اين شهر و بر ما غلبه كنند ، و كار بر ما تباه شود .
جوانى را گفت از جهودان كه : برو و ( 15 ) بر كناره آن حلقه بايست و حديث كارزار ( 16 )
هامش
( 1 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : لى .
( 2 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر : قد اوعدته .
( 3 ) . مج : كلمه به صورت : « ابغى » بوده كه به قلمى ناشناخته تصحيح شده است .
( 4 ) . آج ، لب ، فق ، مر : اظلمه .
( 5 ) . مج : ندارد ، از وز افزوده شد .
( 6 ) . دب ، مب : عاقليد ، مر : عاقلانيد .
( 7 ) . سوره ق ( 50 ) آيه 37 .
( 8 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : تميز كند .
( 9 ) . مر : و دين حق است .
( 10 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر شأن .
( 11 ) . مر : كينه ور .
( 12 ) . وز و ديگر نسخه بدلها : مسلمانان .
( 13 ) . وز و ديگر نسخه بدلها : ندارد .
( 14 ) . وز و ديگر نسخه بدلها : بمانند .
( 15 ) . مج : برود ، با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد .
( 16 ) . لب : كالزار .