شماس نورى مىبرآيد ( 1 ) چون چراغى تابان ، گفت : همانا او سورة البقره مىخواند . او را گفتند : چه مىخوانى به شبها در سراى ؟ گفت : آخر سورة البقرة : * ( آمَنَ الرَّسُولُ ) * .
و در خبر است كه اين دو آيت شب معراج فرود آمد بر رسول - عليه السلام - در زير عرش ، چون حق تعالى گفت :
يا محمد ! سل تعط
، بخواه تات بدهند ( 2 ) ، گفت :
التحيات لله و الصلوات الطيبات الطاهرات المباركات
، جوابش دادند كه :
السلام عليك ايها النبى و رحمة الله و بركاته .
رسول - عليه السلام - موافقت را گفت :
[ السلام علينا و على عباد اللَّه الصّالحين
، گفت ] ( 3 ) :
اشهد ان لا إله الا اللَّه وحده لا شريك له و اشهد انّ محمدا عبده و رسوله ( 4 )
، خداى تعالى فرو ( 5 ) فرستاد ( 6 ) :
امن الرسول بما انزل اليه من ربه
، گفت : ايمان آورد رسول - عليه السلام - به آنچه خداى تعالى به او فرستاد .
* ( وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّه وَمَلائِكَتِه وَكُتُبِه وَرُسُلِه ) * ، و مؤمنان همه ايمان آوردند به خداى . « امن » گفت ، و « آمنوا » نگفت حملا على اللَّفظ دون المعنى ، براى آن كه لفظ [ « كل » ] ( 7 ) موحّد اللَّفظ مجموع المعنى است ، قال اللَّه تعالى : كُلٌّ قَدْ عَلِمَ صَلاتَه وَتَسْبِيحَه ( 8 ) . . . و در جمع گفت : كُلٌّ إِلَيْنا راجِعُونَ ( 9 ) ، وَكُلٌّ أَتَوْه داخِرِينَ ( 10 ) .
حمزه و كسائى و خلف خوانند و عبد اللَّه عبّاس و عكرمه و اعمش : « و كتابه » على الواحد ، و باقى قرّاء على الجمع : « و كتبه » . امّا وجه جمع ظاهر است ، و وحدان ( 11 ) دو وجه دارد : يكى آن كه مراد به كتاب قرآن است ، و وجهى دگر آن كه واحد گفت در جاى جمع ، عرب گويد : كثر ( 12 ) اللَّبن و كثر ( 13 ) الدّرهم و الدّينار في ايدى النّاس ، قال اللَّه تعالى :
هامش
( 1 ) . مب ، مر : نورى بر مىآيد .
( 2 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : تا بدهند .
( 7 - 3 ) . اساس : ندارد ، با توجه به مج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .
( 4 ) . آج ، لب ، فق اشهد ان عليا وليه و وصيه .
( 5 ) . آج ، لب ، فق ، مر : به او .
( 6 ) . مج ، وز كه .
( 8 ) . سوره نور ( 24 ) آيه 41 .
( 9 ) . سوره انبيا ( 21 ) آيه 93 .
( 10 ) . سوره نمل ( 27 ) آيه 87 .
( 11 ) . مج ، وز : و وحدانى ، دب : واحدانى ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : و واحد آن .
( 13 - 12 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : كثير .