- عليه السّلام - و آن هفدهم ربيع الاوّل بود ، و روزه ( 1 ) دحو زمين ( 2 ) از زير كعبه - و آن بيست و پنجم ذى القعده بود . و روزه ( 3 ) دهه عاشورا بود بر وجه حزن و مصيبت ، و روز عرفه ، و اوّل روز از ذو الحجّة ، و اوّل روز رجب و جمله ماه رجب ، و روزه ماه شعبان ، و ايّام البيض از هر ماهى .
و روزه قبيح كه حرام است داشتن آن ( 4 ) ، هفت جنس است : عيد فطر ( 5 ) و عيد اضحى ، و ايّام التّشريق آن را كه به منا بود ، و روز شكّ به نيّت ماه رمضان ، و روزه نذر معصيت ، و روزه ( 6 ) صمت ، و روزه ( 7 ) وصال ، و روزه همهء سال ( 8 ) ، چنان كه عيدين و تشريق در آن ميان باشد ( 9 ) .
و روزه دستورى سه است : زن روزه سنّت ندارد مگر به دستورى شوهر ، و بنده به ( 10 ) دستورى خداوندش ، و مهمان جز به دستورى ميزبانش .
و روزه ادب پنج است : مسافر كه از سفر در آيد و ( 11 ) افطار كرده باشد بقيّه روز ( 12 ) امساك كند بر سبيل ادب . و حايض چون در ميانه روز پاكيزه ( 13 ) شود ، و بيمارى كه بيماريش به شود ( 14 ) ، و كافر كه اسلام آرد ، و كودك چون بالغ ( 15 ) شود .
امّا آنچه روزه را تباه كند و اقسام و ضروب آن و احكامش كه قضا تنها كجا بود ، و قضا و كفّارت كجا بود ، آن در كتب فقه مشروح است از آن جا ( 16 ) وقوف باشد بر آن ( 17 ) قوله تعالى : * ( شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيه الْقُرْآنُ ) * ، نحويان در رفع او خلاف كردند ( 18 ) . بهرى گفتند : فاعل فعلى محذوف است ، و المعنى [ أتاكم شهر ] ( 19 ) رمضان ،
هامش
( 3 - 1 ) . همهء نسخه بدلها : روز .
( 2 ) . فق ، مب ، مر : دحو الارض .
( 4 ) . آج ، لب ، فق ، مر : از .
( 5 ) . همهء نسخه بدلها است .
( 7 - 6 ) . همهء نسخه بدلها : صوم .
( 8 ) . همهء نسخه بدلها : و صوم الدّهر .
( 9 ) . آج : در آن را كه به منا بوده باشد ، لب : در آن ميان بود و باشد ، مر : در آن ميان مىرود .
( 10 ) . فق اذن و ، مج ، وز ، آج ، لب : بى .
( 11 ) . مج ، وز ، آج ، لب اوّل ، دب واو .
( 12 ) . دب ، آج را .
( 13 ) . دب : پاك .
( 14 ) . همهء نسخه بدلها : كه در روز به شود .
( 15 ) . مب : كه در روز بالغ شود .
( 16 ) . آج ، لب ، فق ، مر كه .
( 17 ) . مب : از آن جا طلب كند .
( 18 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مر : كردهاند بعضى .
( 19 ) . اساس : افتادگى دارد ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .