وَ قالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لا تَسْمَعُوا لِهذَا الْقُرْآنِ وَالْغَوْا فِيه ( 1 ) . . . ، [ خداى ] ( 2 ) - جلّ جلاله - اين حروف [ مقطَّع فرستاد ] ( 3 ) و ايشان مانند اين [ نشنيده بودند ] ( 4 ) تا چون بشنيدند ، [ ايشان را عجب آمد ] ( 5 ) ، خاموش شدند [ و گوش با قراءت ( 6 ) كردند ] ( 7 ) تا دگر مانند آن خواهد [ بودن . و قرآن ] ( 8 ) شنيدند و حجّت [ برايشان متوجّه ] ( 9 ) شد .
قولى ديگر آن [ كه خداى تعالى ( 10 ) ] به اين حروف مقطَّع تنبيه [ كرد خلقان را بر آن كه ] ( 11 ) اين قرآن از جنس حروف [ و اصوات ] ( 12 ) است ، گفت : الم ذلِكَ الْكِتابُ ، يعنى اين حروف مقطَّع [ اين كتاب ] ( 13 ) است ، يعنى اين كتاب [ از اين حروف مقطَّع ] ( 14 ) منظوم است تا بدانند كه معنى برأسه جنسى ديگر نيست مخالف حروف و اصوات [ 16 - پ ] .
قولى ديگر آن است كه به اين حروف تنبيه كرد خلقان را بر حدوث قرآن ، گفت :
اين كتاب از اين حروف است و از جنس اوست ، و علامت ( 15 ) حروف ( 16 ) در مقطَّع ظاهرتر بود از آن كه در منظوم . و مراد آن كه ، چون معلوم است كه اين حروف محدث است و اين كلام از اين جنس است ، يك جنس نشايد كه بعضى قديم بود و بعضى محدث .
اكنون به تفسير آيت ابتدا كنيم ، و اوّل ظاهر آيت بگوييم تا خواننده را آسانتر بود تحصيل علم به تفسير ( 17 ) .
هامش
( 1 ، 9 ) . سورهء فصّلت ( 41 ) آيهء 26 .
( 2 ، 3 ، 4 ، 5 ، 7 ، 8 ، 10 ، 11 ، 12 ، 13 ، 14 ) . اساس : ندارد ، از مج افزوده شد .
( 6 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : به قرآن .
( 15 ) . مب ، مر حدوث در .
( 16 ) . مج ، دب ، آج ، لب ، وز ، فق : حدوث .
( 17 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر ان شاء اللَّه تعالى .