و قطع رحم نمائيد . يعنى در صورت اعراض از جهاد و ماندن در شهر جز اين نخواهيد كرد . بقولى مراد از آن حكومت و سرپرستى است يعنى شايد شما اگر بحكومت رسيديد . . .
در آيه * ( وَإِذا تَوَلَّى سَعى فِي الأَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيها وَيُهْلِكَ الْحَرْثَ وَالنَّسْلَ . . . ) * بقره : 205 . ظاهرا مراد حكومت و سرپرستى است و احتمال دارد كه بمعنى اعراض باشد .
* ( وَمَنْ يُشاقِقِ الرَّسُولَ مِنْ بَعْدِ ما تَبَيَّنَ لَه الْهُدى وَيَتَّبِعْ غَيْرَ سَبِيلِ الْمُؤْمِنِينَ نُوَلِّه ما تَوَلَّى وَنُصْلِه جَهَنَّمَ وَساءَتْ مَصِيراً ) * نساء : 115 .
يعنى : هر كه بعد از روشن شدن هدايت با رسول خدا مخالفت كند و از غير طريق مؤمنين پيروى نمايد تا از حق اعراض مىكند باعراض وادارش ميكنيم و او را بجهنم وارد مىنمائيم ، آن بد جايگاهى است ظاهرا آيه در مضمون * ( ثُمَّ انْصَرَفُوا صَرَفَ الله قُلُوبَهُمْ ) * توبه : 127 . است .
ولَّى : سرپرست و اداره كننده امر . و نيز بمعنى دوست و يارى كننده و غيره آيد . طبرسى در ذيل * ( الله وَلِيُّ الَّذِينَ آمَنُوا ) * بقره : 257 . فرموده :
ولَّى از « ولى » است بمعنى نزديكى بدون فاصله و او كسى است كه بتدبير امور از ديگرى احقّ و سزاوارتر است .
برئيس قوم والى گويند كه بتدبير و امر و نهى امور نزديك و مباشر است .
بآقا مولى گويند كه بامر بنده سرپرستى و مباشرت مىكند به بنده مولى گويند كه با اطاعت مباشر امر مولى است و از آنست ولىّ يتيم كه مباشر مال يتيم و اداره اوست .
در مصباح از ابن فارس نقل كرده :
هر كه كار كسى را اداره كند ولَّى آنكار است .
* ( الله وَلِيُّ الَّذِينَ آمَنُوا يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ . . . ) * بقره :
257 . خدا يار كسانى است كه ايمان آوردهاند ، آنها را از تاريكيها بسوى نور ايمان خارج مىكند .
* ( وَما لَكُمْ مِنْ دُونِ الله مِنْ وَلِيٍّ وَلا نَصِيرٍ ) * بقره : 107 . شما را جز خدا
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 247
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٢٤٧