* ( أَهْواءَ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآياتِنا ) * انعام :
150 .
به نظر ميايد : خواهش نفسانى را از آن هوى ناميدهاند كه انسان را به عذاب آخرت و مهلكهء دنيا ساقط مىكند چنان كه راغب آن را از بعضى نقل كرده است .
هواء * ( لا يَرْتَدُّ إِلَيْهِمْ طَرْفُهُمْ وَأَفْئِدَتُهُمْ هَواءٌ ) * ابراهيم : 43 . هواء را در آيه و لغت بمعنى حالى گفتهاند يعنى :
پلكشان بهم مىخورد و قلبشان ( از تعقّل ) خالى است . مثل * ( وَتَرَى النَّاسَ سُكارى وَما هُمْ بِسُكارى ) * حجّ : 2 . راغب گويد يعنى در خالى بودن مثل هوا است . شخص ترسو را هواء گويند زيرا قلبش از جرئت خالى است .
هاوية :
* ( وَأَمَّا مَنْ خَفَّتْ مَوازِينُه . ) *
* ( فَأُمُّه هاوِيَةٌ ) * قارعة : 8 و 9 . طبرسى ذيل * ( وَالنَّجْمِ إِذا هَوى ) * فرموده آتش را از آن هاويه گفتهاند كه اهل عذاب را از اعلى باسفلش ساقط مىكند . به نظر نگارنده شايد بدانجهت باشد كه شخص را به بدبختى و خذلان ساقط مىكند يعنى هلاك و ذليل مىكند و آن در اصل « هاوِيَةٌ بِالانْسانِ فِى الْخِذْلانِ » است مثل * ( تَهْوِي بِه الرِّيحُ فِي مَكانٍ سَحِيقٍ ) * حج : 31 .
يعنى : امّا آنكه وزنها و اعمالش خفيف شده جايگاهش و محلَّيكه در آن آرام ميگيرد هاويه است .
رجوع شود به « امّ » .
هيئ :
تهيئه بمعنى آماده كردن است * ( وَهَيِّئْ لَنا مِنْ أَمْرِنا رَشَداً ) * كهف :
10 . از اين كار براى ما نجاتى پيش آور .
* ( أَنِّي أَخْلُقُ لَكُمْ مِنَ الطِّينِ كَهَيْئَةِ الطَّيْرِ فَأَنْفُخُ فِيه فَيَكُونُ طَيْراً بِإِذْنِ الله ) * آل عمران : 49 . هيئة بمعنى صورت و شكل و حال و كيفيّت است .
از بيضاوى نقل شده : تهيئه احداث هيأة شىء است . آن در آيه بمعنى شكل است يعنى : من از گل شكل پرنده درست ميكنم و در آن ميدمم باذن خدا زنده شده و پرنده مىشود .