آيا آنكه سر به زير راه ميرود هدايت يافته تر است يا آنكه راست و بر راه راست راه ميرود ؟ آيه بيان حال كافر و مؤمن است كه مؤمن راست راه ميرود بر راه راست و همهء جوانب و مضّار و منافع را در نظر ميگيرد بر خلاف كافر . . .
از اين ماده فقط دو كلمهء فوق در قرآن يافته است .
كبت :
خوارى در مجمع آمده :
كبت بمعنى خوارى است و آن مصدر « كبت اللَّه العدوّ » است يعنى خدا دشمن را خوار كرد . راغب ردّ بعنف و ذلَّت گفته است * ( إِنَّ الَّذِينَ يُحَادُّونَ الله وَرَسُولَه كُبِتُوا كَما كُبِتَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ . . . ) * مجادله : 5 . آنان كه با خدا و رسول دشمنى ميكنند خوار و ذليل شدند چنان كه اسلافشان نيز ذليل شدند * ( أَوْ يَكْبِتَهُمْ فَيَنْقَلِبُوا خائِبِينَ ) * آل عمران :
127 . در نهج البلاغه خطبهء 56 فرموده :
« فلمّا رأى اللَّه صدقنا انزل على عدوّنا الكبت و انزل علينا النّصر » چون خدا راستى ما را در دين ديد بر دشمن ما خذلان و بر ما يارى فرستاد .
كبد :
* ( لَقَدْ خَلَقْنَا الإِنْسانَ فِي كَبَدٍ ) * بلد : 4 . كبد بر وزن فرس بمعنى سختى است ( مجمع ) راغب گفته :
كبد ( بر وزن كتف ) جگر و ( بر وزن فرس ) درد جگر است ايضا كباد ( بضمّ اول ) بمعنى درد جگر است .
كبد السماء وسط آسمان است تشبيه شده بكبد انسان كه در وسط بدن قرار دارد .
مراد از آن در آيه مشقّت و سختى است يعنى : حقّا كه انسان را در رنج و تعب آفريديم زندگى او پر از مشقّت و رنج است و همين رنج و تعب است كه او را بكمال و ترقّى سوق ميدهد اگر در مشقّت نميبود براى از بين بردن آن تلاش نميكرد و اگر تلاش نميكرد ابواب اسرار كائنات برويش گشوده نميشد * ( يا أَيُّهَا الإِنْسانُ إِنَّكَ كادِحٌ إِلى رَبِّكَ كَدْحاً فَمُلاقِيه ) * انشقاق : 6 . اين لفظ بيشتر از يك بار در قرآن يافته نيست .
كبر :
( بر وزن عنب و قفل ) بزرگى