الْمَسْجِدِ الْحَرامِ كَمَنْ آمَنَ بِالله وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَجاهَدَ فِي سَبِيلِ الله لا يَسْتَوُونَ عِنْدَ الله . . . ) * توبه : 19 . آيهء شريفه گرچه مفهوما اعمّ است ولى جهت نزول آن مبيّن فضيلت على بن ابى طالب عليه السّلام است . عيّاشى در تفسير خود از ابى بصير از امام صادق عليه السّلام نقل كرده كه فرمود بامير المؤمنين صلوات الله عليه گفتند : از افضل مناقب خويش ما را خبر ده . فرمود : آرى من و عبّاس و عثمان بن ابى شيبه در مسجد الحرام بوديم . عثمان بن ابى شيبه گفت : رسول خدا كليدهاى كعبه به من داد . عباس گفت : رسول خدا سقاية را كه زمزم باشد به من داده ( تأمين آب حاجيان ) ولى يا على به تو چيزى نداده است سپس خدا نازل فرموده * ( أَ جَعَلْتُمْ سِقايَةَ الْحاجِّ وَعِمارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ كَمَنْ آمَنَ بِالله وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَجاهَدَ فِي سَبِيلِ الله لا يَسْتَوُونَ عِنْدَ الله ) * .
در مجمع آن را بتعبير ديگرى نقل كرده و بجاى عثمان ، طلحة آورده و از تفسير طبرى و غيره نيز نقل شده است .
* ( وَالْبَيْتِ الْمَعْمُورِ ) * طور : 4 .
رجوع شود به « رقّ » و روايات بيت المعمور در كتب روايات و تفسير .
عمران :
* ( إِنَّ الله اصْطَفى آدَمَ وَنُوحاً وَآلَ إِبْراهِيمَ وَآلَ عِمْرانَ عَلَى الْعالَمِينَ ) * آل عمران : 33 . ظاهرا مراد از عمران پدر مريم است چنان كه در آيهء * ( إِذْ قالَتِ امْرَأَتُ عِمْرانَ ) * آل عمران :
35 . و * ( وَمَرْيَمَ ابْنَتَ عِمْرانَ الَّتِي أَحْصَنَتْ فَرْجَها ) * تحريم : 12 . بعيد است آن را عمران پدر موسى و هارون بدانيم .
عميق :
* ( يَأْتِينَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٍ ) * حجّ : 27 . عمق در اصل بمعنى گودى است « بِئْر عَميق » چاهى است كه ژرف و عميق باشد . در راه دور نيز به كار رفته ، مراد از فجّ عميق راه دور است « عمق الطريق و المكان : بعد و طال » اين كلمه فقط يك بار در قرآن مجيد يافته است .
عمل :
كار . اعمّ از آنكه خوب باشد يا بد . خوب و بد بودن آن