* ( أَهْلِها ) * قصص : 15 . رجوع شود بكتب لغت .
بايد دانست كه آن گاهى بمعنى ملازمت و مواظبت است مثل * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ ) * مائده :
105 . يعنى « الزموا انفسكم » مواظب خودتان باشيد . و نيز معنى عهده و مسؤليت ميدهد مثل * ( فَإِنَّما عَلَيْه ما حُمِّلَ وَعَلَيْكُمْ ما حُمِّلْتُمْ ) * نور : 54 .
بر عهدهء اوست آنچه مأمور شدهايد .
ايضا بمعنى ضرر كه گويند : اين بر عليه توست نه بر له تو .
عمد :
قصد . « عمد للشىء و الى الشىء : قصد » همچنين است تعمّد .
* ( وَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ فِيما أَخْطَأْتُمْ بِه وَلكِنْ ما تَعَمَّدَتْ قُلُوبُكُمْ ) * احزاب :
5 . در آنچه خطا كردهايد گناهى نداريد ليكن در آنچه قلوب شما قصد كرده خطا كاريد . * ( وَمَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِناً مُتَعَمِّداً فَجَزاؤُه جَهَنَّمُ خالِداً فِيها ) * نساء : 93 . يعنى مؤمن را از روى قصد و دانسته بكشد .
عماد : ستون . ايضا بمعنى ابنيهء رفيعه آمده در اين صورت مفردش عماده است رجوع شود به صحاح و اقرب . * ( أَ لَمْ تَرَ كَيْفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِعادٍ . ) *
* ( إِرَمَ ذاتِ الْعِمادِ . الَّتِي لَمْ يُخْلَقْ مِثْلُها فِي الْبِلادِ ) * فجر : 6 - 8 . احتمال قوى آنست كه « العِماد » در آيه بمعنى كاخهاى بلند است رجوع شود به « ارم » .
عماد بمعنى ستون جمعش عَمدَ ( بر وزن فرس و عنق ) است ولى در قرآن بر وزن فرس آمده است * ( الله الَّذِي رَفَعَ السَّماواتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَها ) * رعد : 2 . ايضا * ( خَلَقَ السَّماواتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَها ) * لقمان : 10 . ممكن است * ( تَرَوْنَها ) * جملهء مستقل باشد يعنى :
آسمانها را بىستون بالا برد و آفريد .
مىبينيد كه بىستوناند بالا برد و آفريد .
مىبينيد كه بىستوناند و ممكن است قيد * ( عَمَدٍ ) * باشد يعنى بدون ستونهاى مرئى . در اين صورت فقط ستون مرئى نفى شده يعنى ستونهاى نامرئى از قبيل جاذبه و غيره هست ( بنا بر مفهوم مخالف ) .
در تفسير عياشى ضمن خبرى از