قيامت است . * ( عالِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهادَةِ ) * از اسماء حسنى است و آن يازده مرتبه بلفظ فوق و دو دفعه بلفظ * ( عالِمُ الْغَيْبِ ) * در قرآن مجيد آمده است * ( عالِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهادَةِ الْكَبِيرُ الْمُتَعالِ ) * رعد : 9 . * ( عالِمُ الْغَيْبِ فَلا يُظْهِرُ عَلى غَيْبِه أَحَداً ) * جنّ : 26 .
عليم : بسيار دانا . صيغهء مبالغه است در مجمع از سيبويه نقل كرده :
چون ارادهء مبالغه كنند بجاى فاعل فعيل گويند مثل عليم و رحيم .
* ( سُبْحانَكَ لا عِلْمَ لَنا إِلَّا ما عَلَّمْتَنا إِنَّكَ أَنْتَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ ) * بقره : 32 .
اين كلمه صد و شصت و دو بار در كلام اللَّه آمده است صد و پنجاه و شش بار دربارهء خدا و هشت بار دربارهء ديگران مثل * ( يَأْتُوكَ بِكُلِّ ساحِرٍ عَلِيمٍ ) * اعراف : 112 . * ( قالَ اجْعَلْنِي عَلى خَزائِنِ الأَرْضِ إِنِّي حَفِيظٌ عَلِيمٌ ) * يوسف : 55 . ايضا يونس : 79 - يوسف :
76 - حجر : 53 - شعراء : 34 و 37 - ذاريات : 28 .
علَّام : بسيار دانا . صيغهء مبالغه است * ( إِنَّكَ أَنْتَ عَلَّامُ الْغُيُوبِ ) * مائده :
109 . و آن چهار بار و همه به صورت * ( عَلَّامُ الْغُيُوبِ ) * در قرآن آمده است مائده : 109 و 116 - توبه : 78 - سباء :
48 .
علم :
( بر وزن فرس ) نشانه . علامت .
راغب گفته : علم اثر و نشانه ايست كه شىء با آن معلوم مىشود مثل علم لشكر و علم طريق ( نشانهء راه ) كوه را به جهت معلوم بودنش علم گفتهاند جمع آن اعلام است .
* ( وَمِنْ آياتِه الْجَوارِ فِي الْبَحْرِ كَالأَعْلامِ ) * شورى : 32 . * ( وَلَه الْجَوارِ الْمُنْشَآتُ فِي الْبَحْرِ كَالأَعْلامِ ) * رحمن :
24 . يعنى براى خداست نهرهاى جارى كه در دريا بوجود آمدهاند و مانند نشانه ها و مرزهااند در « بحر » ذيل عنوان نهرهاى دريائى مفصلا توضيح داديم كه مراد از اين آيات نهرهاى دريائى است به آنجا رجوع شود . علم بلفظ مفرد در قرآن نيامده است .
عالم :
( بفتح لام ) همهء مخلوقات .
در صحاح گفته : « الْعالَمُ : الْخَلْقُ وَ