ندارد ( قلب مأيوس ) بنظرم مراد از فارغ پريشانحالى است گرچه بدل مادر موسى * ( لا تَخافِي وَلا تَحْزَنِي ) * الهام شده بود ولى بالاخره بشر و مادر بود و اضطراب داشت كه مطلب بكجا خواهد انجاميد و آيا آنچه بنظرش آمده عملى خواهد شد يا نه ؟
يعنى قلب مادر موسى پريشان شد و حقّا كه نزديك بود سرّ را افشا كند اگر دلش را محكم نكرده بوديم .
بعضى از بزرگان بقرينهء * ( لا تَخافِي وَلا تَحْزَنِي ) * فارغ را بىاندوه گفته است ولى * ( إِنْ كادَتْ لَتُبْدِي ) * خلاف آن را مىرساند .
فئة :
گروه . دسته . در اقرب الموارد گفته : تاء آن عوض از ياء است كه اصل آن « فأى » است و از كليات ابو البقاء نقل كرده : فئه جماعتى است كه در يارى به يكديگر رجوع كنند . ناگفته نماند اين در صورتى است كه فئه را از « فىء » بگيريم كه بمعنى رجوع است چنان كه راغب عقيده دارد . * ( كَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ الله ) * بقره : 249 . چه بسا گروه كمى كه باذن خدا بر گروهى بسيار غلبه كرده است . * ( قَدْ كانَ لَكُمْ آيَةٌ فِي فِئَتَيْنِ الْتَقَتا ، فِئَةٌ تُقاتِلُ فِي سَبِيلِ الله وَأُخْرى كافِرَةٌ . . . ) * آل عمران : 13 .
براى شما در دو گروه كه با هم روبرو شدند آيتى بود گروهى در راه خدا ميجنگيد و گروه ديگر كافر بود .
* ( فَما لَكُمْ فِي الْمُنافِقِينَ فِئَتَيْنِ وَالله أَرْكَسَهُمْ بِما كَسَبُوا . . . ) * نساء :
88 . رجوع شود به « ركس » .
فتأ :
* ( قالُوا تَا لله تَفْتَؤُا تَذْكُرُ يُوسُفَ حَتَّى تَكُونَ حَرَضاً أَوْ تَكُونَ مِنَ الْهالِكِينَ ) * يوسف : 85 . طبرسى ، زمخشرى و بيضاوى گفتهاند : در آن لفظ « لا » حذف شده و تقدير « لا تفتؤ » است .
در كشّاف گويد علت حذف آنست كه نفى معلوم است و اگر اثبات بود ناچار بايد « لتفتئنّ » گفته ميشد .
معنى آيه : گفتند به خدا پيوسته يوسف را ياد ميكنى تا از كار افتاده شوى يا بميرى . اين لفظ يك بار بيشتر