منكرينتان اهل آتشند .
دستهء دوم از روايات دربارهء اصحاب اعراف كه گفتيم چنيناند :
1 - در تفسير عياشى از امام صادق عليه السّلام نقل شده كه راوى بآنحضرت عرض كرد : « اىّ شىء اصحاب الاعراف ؟ قال : استوت الحسنات و السّيّئات فان ادخلهم اللَّه الجنّة فبرحمته و ان عذّبهم لم يظلمهم » .
2 - در كافى در ضمن حديثى از امام باقر عليه السّلام نقل شده كه فرمود :
« و لكنّهم قوم استوت حسناتهم و سيّئاتهم فقصرت بهم الاعمال و انّهم لكما قال اللَّه . . . » .
روايات اهل سنت دربارهء اصحاب اعراف نوعا در اين زمينه است ولى چنان كه گفته شد با آيات قابل تطبيق نيستند . نقل اقوال اقوال گذشتگان راجع باصحاب اعراف در كتب تفسير چنين است :
1 - اصحاب اعراف انبياء عليهم السلاماند خدا آنها را در بلندىهاى سور قرار ميدهد تا از مردم متمايز باشند و چون آنها گواهان امتهااند .
2 - آنها ملائكهاند كه در صورت مردان ظاهر شوند اهل بهشت و آتش را مىشناسند . . .
3 - آنها عباس ، حمزه ، على عليه السّلام و جعفر ذو الجناحيناند ، دوستان خويش را با صورتهاى سفيد و دشمنان خويش را با صورتهاى سياهشان ميشناسند .
4 - آنها عادلان امّتها و گواهان اعمالند از هر امّت .
5 - كسانى هستند كه حسنات و سيئات آنها برابراند كه نه مستحق آتشاند و نه جهنّم ، بالاخره مورد عفوّ قرار ميگيرند .
6 - آنها مؤمنان جنّاند .
7 - آنها اولاد كفاراند كه پيش از تكليف مردهاند .
8 - آنها كسانىاند كه بدون اجازهء پدران بجهاد رفته و شهيد شدهاند .
9 - آنها اشراف خلقاند .
10 - آنها اهل فترتاند كه در
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 333
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٣٣٣