همچنين است باء در آيهء * ( وَهِيَ تَجْرِي بِهِمْ فِي مَوْجٍ كَالْجِبالِ . . . ) * هود : 42 و اگر باء را تعدى بگيريم جريان كشتى از آيه بايد با عنايت و ملازمه استفاده شود .
ب : * ( وَمِنْ آياتِه الْجَوارِ فِي الْبَحْرِ كَالأَعْلامِ ) * شورى : 32 * ( وَلَه الْجَوارِ الْمُنْشَآتُ فِي الْبَحْرِ كَالأَعْلامِ ) * رحمن : 24 راجع به اين دو آيه به « بحر » رجوع شود كه گفتهايم اين دو آيه بجريانهاى درياها از قبيل گلف استريم تطبيق مىشود نه بكشتىها كه گفتهاند .
ج : * ( إِنَّا لَمَّا طَغَى الْماءُ حَمَلْناكُمْ فِي الْجارِيَةِ . لِنَجْعَلَها لَكُمْ تَذْكِرَةً وَتَعِيَها أُذُنٌ واعِيَةٌ ) * حاقّه : 11 چون آب طغيان كرد ما شما را در جارى شونده حمل كرديم تا آن را براى شما ياد آورى قرار دهيم و تا آن تذكره را گوش حافظ پند در خود نگهدارد .
مقصود از اين جاريه چيست ؟
ارباب تفسير آن را كشتى نوح گفتهاند ، ناگفته نماند ما قبل دو آيهء فوق دربارهء هلاكت عاد و ثمود و قوم فرعون و قوم لوط است و ما بعد آنها مطلقا در بارهء قيامت و ويران شدن عالم و اهل رحمت و عذاب است به نظر ميايد غرض از ذكر اين دو آيه در ميان هلاكتهاى دنيا و آخرت تذكَّر اين نكته است كه اهل ايمان در اماناند همانطور كه در طوفان نوح مؤمنان نجات يافتند اهل ايمان از هلاكت دنيا و آخرت در نجات خواهند بود و تيرهاى قهر خدائى را فقط كفّار و معاندين هدفاند و شايد * ( لِنَجْعَلَها لَكُمْ تَذْكِرَةً ) * اين مطلب را بيشتر تقويت نمايد و اگر اهل ايمان و يا بعضى از آنها را بلائى از بين ببرد براى آنها هلاكت نيست بلكه كفّارهء گناه و يا ترفيع مقام است .
د : * ( وَالذَّارِياتِ ذَرْواً . ) *
* ( فَالْحامِلاتِ وِقْراً . فَالْجارِياتِ يُسْراً . ) *
* ( فَالْمُقَسِّماتِ أَمْراً . إِنَّما تُوعَدُونَ لَصادِقٌ وَإِنَّ الدِّينَ لَواقِعٌ ) * ذاريات : 1 - 6 .
قسم بپاشندگان پاشيدن
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 31
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٣١