بالذات سايه نداده است اگر چه سايه از ناحية اوست كه سايه وى از تابيدن
خورشيد است . پس در وجود نور ديوار ودر وجود سايه ديوار مطلقا ( سلطان
شمس ) حكم فرماست ، وسلطان شمس را نتوان از وجود سايه ديوار برداشت ،
اگر چه سايه از ناحية ديوار است .
حال بدان كه به مثل نور شمس حسنه است وسايه ديوار سيئه . شمس به ديوار
مى گويد : اگر چه تو روشنى ولى ( انا أولى بنورك منك ) .
ونيز به ديوار مى گويد : اگر چه ظهور سايه تو نيز از من است ، ولى ( أنت أولى
بظلك منى ) .
ونيز به ديوار مى گويد : ( ما أصابك من نور فمن الشمس وما أصابك من ظل فمن
نفسك ) بدين ترتيب معناى ( امر بين الامرين ومنزلة بين المنزلتين ) روشن تر شده
است كه هم ( جبر ) باطل است وهم ( تفويض ) وحق ، ( منزلت بين المنزلتين وامر
بين الامرين ) است .
جبري با ديده راست ، كج وقدرى با ديده چپ ، كج ديده اند . وقائل به منزلت
بين المنزلتين با دو ديده راست بينش گويد : ( ما أصابك من حسنة فمن الله وما
أصابك من سيئة فمن نفسك ) ( 1 ) ، ودر عين حال موقن است كه : ( كل من عند الله ) .
وگويد : ( الله تعالى أولى بحسناتنا منا ونحن أولى بسيئاتنا منه ) .
راست بين از نظر راست به مقصود رسيد * أحول از چشم دوبين در طمع خام افتاد
حافظ
جناب أستاذ بزرگوار ، عارف كامل ( آيت الله حسن زاده آملي ) در اين باب مثالي
هامش
( 1 ) - سوره نساء ، آية 80 .