بررسى و رد ادّعاى مذكور
براى بررسى نظر فقيه معاصر - دامت بركاته - ، ابتداء شايسته است ، به نقل كلام دو بزرگوارى كه ايشان چنين نسبتى را به آنها داده ، يعنى مرحوم شيخ صدوق ( رحمه الله ) و ابوالصلاح حلبى ( رحمه الله ) بپردازيم ، تا سپس ، پيرامون صحت و سقم ادّعاى مذكور بحث نماييم .
أ . مرحوم شيخ صدوق ( رحمه الله ) در كتاب « من لا يحضره الفقيه » پس از نقل روايات ، به نقل روايتيكه معروف به روايت « ابن ابى يعفور » است ، مىپردازد .
اصل روايت چنين است :
« وَ رَوَى أَبَانٌ عَنِ الْفَضْلِ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ أَوِ ابْنِ أَبِى يَعْفُورٍ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ( ع ) قَالَ سَأَلْتُهُ عَنِ الرَّجُلِ هَلْ يَرِثُ دَارَ امْرَأَتِهِ وَ أَرْضَهَا مِنَ التُّرْبَةِ شَيْئاً أَوْ يَكُونُ فِى ذَلِكَ بِمَنْزِلَةِ الْمَرْأَةِ فَلَا يَرِثُ مِنْ ذَلِكَ شَيْئاً [ ؟ ]
فَقَالَ ( ع ) : يَرِثُهَا وَ تَرِثُهُ مِنْ كُلِّ شَىْءٍ تَرَكَ وَ تَرَكَتْ
قَالَ مُصَنِّفُ هَذَا الْكِتَابِ هَذَا إِذَا كَانَ لَهَا مِنْهُ وَلَدٌ أَمَّا إِذَا لَمْ يَكُنْ لَهَا مِنْهُ وَلَدٌ فَلَا
تَرِثُ مِنَ الْأُصُولِ إِلَّا قِيمَتَهَا وَ تَصْدِيقُ ذَلِكَ مَا رَوَاهُ » « 1 » در اين روايت سائل به امام ( ع ) عرض مىكند :
آيا همانطور كه زوج از همه ما ترك زوجه ارث مىبرد ، زوجه نيز از ما ترك زوج ارث مىبرد ؟
امام ( ع ) در جواب او مىفرمايند :
زوج از همه ما ترك زوجه ارث مىبرد و زوجه نيز از همه ما ترك زوج ارث مىبرد .
سپس مرحوم صدوق ( رحمه الله ) بعد از نقل اين روايت مىفرمايد :
اينكه امام ( ع ) فرموده : زوجه از همهى ماترك زوج ارث مىبرد ، در صورتى است كه او از شوهرش فرزندى داشته باشد ، امّا در صورتى كه او
هامش
( 1 ) . ر . ك . به : منلايحضرهالفقيه ، شيخ صدوق ( رحمه الله ) ؛ ، ج 4 ، ص 349 ، باب نوادر المواريث .