دو راه براى تفصيل بين ذات ولد و غير ذات ولد
نكتهى مهمى كه در اين فصل به آن خواهيم پرداخت ، بررسى نظر مفصلين بين ذات ولد و غير ذات ولد است كه عمدتاً از دو راه استفاده كردهاند :
* راه اول ، تمسّك به مقطوعهى ابن اذينة ؛
اين راه كه در فصل حاضر به آن خواهيم پراخت همان تمسك به طائفه سوم روايات يعنى روايت دوم باب هفتم از ابواب « ميراث الازواج » كتاب « وسائل الشيعة » است كه صرفاً در يك روايت مقطوعه ، بنام « مقطوعه ابن اذينة » خلاصه مىگردد ؛ مستدلين به اين مقطوعه ، روايات دالّ بر حرمان را برموردى كه زوجه غير ذات ولد است تقييد مىزنند .
* راه دوم ، تمسك به مسئلهى انقلاب نسبت . « 1 »
اين راه كه در پيوست چهارم همين فصل به تفصيل ، پيرامون آن بحث خواهيم كرد ؛ راه دومى است كه مستدلين به وجود فرق بين ذات ولد و غير ذات ولد به آن استناد كردهاند ؛ حال بحث پيرامون صحت اين نظريه و يا عدم آن را به محل خود موكول مىنماييم .
اما اكنون ، شايسته است به بررسى راه اول بپردازيم .
بررسى راه اول ، تفصيل بين زوجه ذات ولد و غير ذات ولد
همانطور كه در بررسى اولين روايت باب هفتم بيان شد عنوان اين باب كه در « ابواب ميراث الازواج » كتاب « وسائل الشيعة » آمده ، چنين است :
« بَابُ أَنَّ الزَّوْجَ يَرِثُ مِنْ كُلِّ مَا تَرَكَتْ زَوْجَتُهُ وَ كَذَا جَمِيعُ الْوُرَّاثِ وَ كَذَا الزَّوْجَةُ الَّتِى لَهَا مِنْهُ وَلَدٌ » « 2 »
باب ارث زوجه از تمام ما ترك زوجه و همينطور همهى وراث و همچنين
هامش
( 1 ) . اساس اين راه توسط مرحوم آيت الله سيّد محمد بحرالعلوم ( رحمه الله ) پىريزى شده است . ر . ك . به : بلغة الفقيه ، بحرالعلوم ( رحمه الله ) ، ج 3 ، ص 99
( 2 ) . ر . ك . به : وسائلالشيعة ، شيخ حر عاملى ( رحمه الله ) ، ج 26 ، ص 212 .