بيان محل نزاع
قبل از اينكه از اقوال متقدّمين و متأخّرين وكميّت و كيفيّت آراء ايشان و نيز بيان صحّت و عدم صحّت آنها در بحث حاضر اطلاع حاصل نماييم ، بايسته است ابتداء به « دو » نزاعى كه در مسئله جريان دارد ، پرداخته شود .
تحرير نزاع اول
در اينكه « زوج » از « جميع ما ترك زوجه » ارث مىبرد ، هيچ اختلافى بين علماى اماميّه وجود ندارد ؛ امّانزاع و اختلاف بين علماى اماميّه در طرف مقابل اين بحث ، وجود داردكه :
- آيا « زوجه » نيز از جميع ما تركِ زوج ، ارث مىبرد ؟
و يا اينكه :
- آيا « زوجه » از ارث بعضِ ما تركِ زوج ، محروم است ؟
از اين رو ، اختلاف و نزاع اول در ميان فقهاء چنين جارى است كه : زوجه از كدامين اموالِ زوج ، محروم است ؟ و به عبارت ديگر ، نزاع اول در « فيما تحرم من الزوجهء » است .
البته روشن است كه ، زوجه « فىالجملهء » از بعضِ ميراث زوج محروميّت دارد و دربارهى اين مطلب هيچ اختلافى ميان فقهاى اماميّه وجود ندارد ؛ به عنوان مثال در اين زمينه به كلام دو تن از فقهاى ماضى مىتوان استشهاد نمود :
- مرحوم آيت الله محمد باقر سبزوارى ( رحمه الله ) در كتاب « كفايةالاحكام » در اين باره ميفرمايند :
« المشهور بين علمائنا حرمان الزوجة عن شىء من ميراث الزوج فى الجملة » « 1 » بين علماى اماميّه مشهور است كه زوجه فى الجمله از بعض ميراث [ ما ترك ] زوج محروم است .
و نيز :
- مرحوم محمد بن مكى عاملى معروف به شهيد اول ( رحمه الله ) نيز در كتاب
-
هامش
( 1 ) . ر . ك . به : كفاية الاحكام ، محمد باقر سبزوارى ، ج 2 ، ص 853 .