از جا تكان نمىخورد ! ( 1 ) .
ولى نظر داشتن آيه به چنين فرد يا افراد مغرورى مانع از عموميت مفهوم آن نيست .
سپس در ادامه همين سخن مىافزايد : « او مىگويد من مال زيادى را تباه كردم » ( * ( يَقُولُ أَهْلَكْتُ مالًا لُبَداً ) * ) .
اشاره به كسانى است كه وقتى به آنها پيشنهاد صرف مال در كار خيرى مىكردند از روى غرور و نخوت مىگفتند : ما بسيار در اين راهها صرف كردهايم در حالى كه چيزى براى خدا انفاق نكرده بودند ، و اگر اموالى به اين و آن داده بودند براى تظاهر و ريا كارى و اغراض شخصى بوده است .
بعضى نيز گفتهاند : آيه اشاره است به كسانى كه اموال زيادى در دشمنى با اسلام و پيامبر ص و توطئههاى ضد اسلامى صرف كرده بودند ، و به آن افتخار مىكردند ، همانگونه كه در حديثى آمده است كه در روز جنگ خندق هنگامى كه على ع « اسلام » را به « عمرو بن عبد ود » عرضه نمود ، او در پاسخ گفت :
فاين ما انفقت فيكم مالا لبدا : « پس آن همه اموالى كه بر ضد شما مصرف كردم چه مىشود » ؟ ! ( 2 ) .
بعضى نيز گفتهاند : آيه ناظر به بعضى از سران قريش مانند « حارث بن عامر » است كه مرتكب گناهى شده بود راه نجات را از پيامبر ص سؤال كرد حضرت دستور كفاره به او داد . او گفت : اموال من از آن روز كه وارد دين اسلام شدم در كفارات و نفقات نابود شد « ! ( 3 ) .
هامش
( 1 ) « مجمع البيان » جلد 10 صفحه 493 .
( 2 ) « نور الثقلين » جلد 5 صفحه 580 حديث 10 .
( 3 ) « مجمع البيان » جلد 10 صفحه 493 .