« آنهايى كه امكانات وسيعى دارند ، از امكانات خود انفاق كنند ، و آنها كه تنگدستند ، از آنچه خدا به آنها داده انفاق نمايند ، خداوند هيچكس را جز به اندازه آنچه به او داده ، تكليف نمىكند » ( * ( لِيُنْفِقْ ذُو سَعَةٍ مِنْ سَعَتِه وَمَنْ قُدِرَ عَلَيْه رِزْقُه فَلْيُنْفِقْ مِمَّا آتاه اللَّه لا يُكَلِّفُ اللَّه نَفْساً إِلَّا ما آتاها ) * ) .
آيا اين دستور يعنى انفاق به اندازه توانايى ، مربوط به زنانى است كه بعد از جدايى ، شير دادن كودكان را بر عهده مىگيرند ، و يا مربوط به ايام عده است كه در آيات قبل به طور اجمال اشاره شده بود ، و يا مربوط به هر دو است ؟ .
معنى اخير از همه مناسبتر است ، هر چند جمعى از مفسران ، آن را تنها مربوط به زنان شيرده دانستهاند ، در حالى كه در آيات گذشته در اين باره تعبير به « اجر » شده نه « نفقه و انفاق » .
به هر حال آنها كه توانايى كافى دارند ، بايد مضايقه و سختگيرى نكنند ، و آنها كه تمكن مالى ندارند ، بيش از توانايى خود مامور نيستند ، و زنان نمىتوانند ايرادى به آنها داشته باشند .
به اين ترتيب به آنها كه دارند بخل كنند ، و نه آنها كه ندارند مستحق ملامتند .
و در پايان آيه ، براى اينكه تنگى معيشت ، سبب خارج شدن از جاده حق و عدالت نگردد ، و هيچ يك زبان به شكايت نگشايند ، مىفرمايد : « خداوند به زودى بعد از سختيها ، آسانى و راحتى قرار مىدهد » ( * ( سَيَجْعَلُ اللَّه بَعْدَ عُسْرٍ يُسْراً ) * ) .
يعنى غم مخوريد ، بيتابى نكنيد ، دنيا به يك حال نمىماند ، مبادا مشكلات مقطعى و زودگذر رشته صبر و شكيبايى شما را پاره كند .
اين تعبير براى هميشه و مخصوصا هنگام نزول اين آيات كه مسلمانان از نظر معيشت سخت در فشار بودند ، نويد و بشارتى است از آينده اميدبخش
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 249
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٤٩