بتها را وسيله اى براى اين كار مىپنداشتند .
3 - منظور اين است كه شما بستگان خودتان را به عنوان پاداش رسالت داريد و صله رحم بجا آوريد .
با اين تفسير هيچ تناسبى در ميان رسالت و پاداش آن وجود ندارد ، زيرا دوست داشتن بستگان خود چه خدمتى مىتواند به پيامبر ص بوده باشد ؟
و چگونه ممكن است اجر رسالت قرار داده شود ؟ ! 4 - منظور اين است كه پاداش من اين است كه خويشاوندى مرا نسبت به خود محفوظ داريد ، و بخاطر اينكه با اكثر قبايل شما رابطه خويشاوندى دارم مرا آزار ندهيد ( زيرا پيامبر ص از طريق نسبى با قبايل قريش ارتباط داشت و از طريق سببى ( ازدواج ) با بسيارى از قبايل ديگر ، و از طريق مادر با جمعى از مردم مدينه از قبيله بنى النجار ، و از طرف مادر رضاعى به قبيله بنى سعد ) .
اين تعبير بدترين معنايى است كه براى آيه شده است چرا كه درخواست اجر رسالت از كسانى است كه رسالت او را پذيرا شدهاند ، و هر گاه كسانى رسالت را پذيرا شوند ديگر نيازى به اين بحثها نيست ، آنها پيامبر ص را به عنوان فرستاده الهى احترام مىگذارند ، احتياجى ندارد كه به خاطر قرابت و خويشاونديش او را محترم بشمرند ، چرا كه احترام ناشى از قبول رسالت ما فوق همه اينها است ، در واقع اين تفسير را بايد از اشتباهات بزرگى شمرد كه دامان بعضى از مفسران را گرفته و مفهوم آيه را به كلى مسخ كرده است .
در اينجا براى اينكه به حقيقت محتواى آيه آشناتر شويم بهترين راه آن است كه از آيات ديگر قرآن كمك گيريم :
در بسيارى از آيات قرآن مجيد مىخوانيم : پيامبران مىگفتند پاداشى از شما در برابر دعوت رسالت نمىخواهيم ، و پاداش ما تنها بر پروردگار عالميان است « ما أَسْئَلُكُمْ عَلَيْه مِنْ أَجْرٍ إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلى رَبِّ الْعالَمِينَ » ( 1 ) .
هامش
( 1 ) سوره شعرا آيه 109 - 127 - 145 - 164 - 180 .