آغازگر هدايت است هم تداوم بخش آن .
ولى هم در آغاز ، و هم در ادامه كار ، بهره واقعى را « اولو الالباب » و صاحبان مغز و انديشه مىبرند ، نه نابخردان لجوج و نه متعصبان چشم و گوش بسته .
در آخرين آيه مورد بحث سه دستور مهم به پيامبر اسلام ص مىدهد كه در حقيقت دستوراتى است عمومى و همگانى هر چند مخاطب شخص پيامبر ص است .
نخست مىگويد : « صبر و شكيبايى پيشه كن كه وعده خدا حق است » ( * ( فَاصْبِرْ إِنَّ وَعْدَ اللَّه حَقٌّ ) * ) .
در برابر عناد و لجاجت دشمنان و كارشكنى آنان صبر كن .
در مقابل نادانى جمعى از دوستان و سستى و سهلانگارى و احيانا آزار آنان صبر كن .
و در برابر تمايلات نفس و هوسهاى سركش و خشم و غضب نيز شكيبايى نما .
خلاصه كليد پيروزى تو در تمام زمينهها صبر و استقامت است .
بدان كه وعده خداوند در مورد پيروزى تو و امتت تخلف ناپذير است ، اين ايمان به حقانيت وعده الهى تو را در مسيرت دلگرم و پر استقامت مىكند ، و تحمل ناملايمات را بر تو و مؤمنان آسان مىسازد .
در قرآن مجيد بارها پيغمبر ص مامور به صبر شده كه گاهى به صورت مطلق است ، همانند آيه مورد بحث ، و بعضى آيات ديگر ، و گاه در بعضى موارد مخصوص ذكر شده است مانند آيه 39 و 40 سوره ق « فَاصْبِرْ عَلى ما يَقُولُونَ » : « در برابر آنچه آنها مىگويند و نسبتهاى ناروايى كه به تو مىدهند صبر كن » در جاى ديگر مىگويد : « با آن دسته از يارانت كه ( ظاهرا فقيرند اما هر صبح و شام پروردگار خويش را مىخوانند و عبادت مىكنند صبر و شكيبايى كن و از آنها جدا
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 133
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٣٣