هشدار دهد ) ( 1 ) .
به هر حال مستكبران در پاسخ اين سخن سكوت نمىكنند اما جوابى مىگويند كه از نهايت ضعف و زبونى آنها حكايت دارد ، چنان كه قرآن در آيه بعد به آن اشاره كرده مىفرمايد : « مستكبران مىگويند : ما و شما همگى در اين آتش دوزخيم ، و سرنوشت مشتركى داريم ، خداوند در ميان بندگانش به عدالت حكم كرده است » ! ( * ( قالَ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا إِنَّا كُلٌّ فِيها إِنَّ اللَّه قَدْ حَكَمَ بَيْنَ الْعِبادِ ) * ) .
اگر مىتوانستيم مشكلى را از شما حل كنيم از خودمان حل مىكرديم ، هيچ كارى از ما در اينجا ساخته نيست ، نه دفع عذاب از شما و نه از خودمان ، و نه حتى پذيرش بخشى از مجازات شما .
قابل توجه اينكه در آيه 21 سوره ابراهيم همين پيشنهاد ضعفا در برابر مستكبران مطرح شده و در آنجا مىخوانيم : مستكبران در جواب مىگويند :
لَوْ هَدانَا اللَّه لَهَدَيْناكُمْ سَواءٌ عَلَيْنا أَ جَزِعْنا أَمْ صَبَرْنا ما لَنا مِنْ مَحِيصٍ :
« اگر خدا ما را ( به سوى راه رهايى از عذاب ) هدايت كرده بود ما نيز شما را هدايت مىكرديم ( كار از اينها گذشته است ) چه بيتابى كنيم و چه شكيبايى تفاوتى ندارد » ! پيدا است كه اين دو جواب منافاتى با هم ندارد و مكمل يكديگر است .
اينجا كه دست آنها از هر وسيله اى كوتاه مىشود رو به سوى خازنان دوزخ و ماموران عذاب مىكنند « و اين دوزخيان به خازنان جهنم مىگويند شما از پروردگارتان بخواهيد يك روز عذاب را از ما بر دارد » ( * ( وَقالَ الَّذِينَ فِي النَّارِ لِخَزَنَةِ جَهَنَّمَ ادْعُوا رَبَّكُمْ يُخَفِّفْ عَنَّا يَوْماً مِنَ الْعَذابِ ) * ) ( 2 ) .
هامش
( 1 ) « مصباح شيخ » ( طبق نقل تفسير نور الثقلين جلد 4 صفحه 526 ) .
( 2 ) « خزنه » جمع خازن به معنى محافظ و نگاهبان است .