به عنوان مستكبران ياد كرده است :
بدون شك اين پيروان در آنجا مىدانند كه رهبران آنها نيز خود گرفتار عذابند ، و كمترين توانايى براى دفاع از آنها ندارند اما چرا اين پيروان به آنها پناه مىبرند و تقاضا مىكنند سهمى از عذابشان را بپذيرند ؟ ! بعضى گفتهاند اين به خاطر آن است كه در اين جهان عادت كرده بودند در حوادث سخت به آنها پناه برند ، در آنجا نيز ناخودآگاه به سوى اين امر كشيده مىشوند .
ولى بهتر اين است كه گفته شود اين يك نوع سخريه و ملامت و سرزنش نسبت به آنها است ، تا معلوم شود تمام ادعاهاى آنها پوشالى و خالى از حقيقت بوده است ( 1 ) .
قابل توجه اين كه از امير مؤمنان على ع نقل شده در يكى از روزهاى « غدير » خطبه اى خواند و ضمن دعوت مردم به توحيد الهى آنها را به طاعت كسانى كه خداوند امر به اطاعت آنها كرده است توجه داد و آيه فوق را يادآور شد ، سپس افزود :
ا فتدرون الاستكبار ما هو ؟ هو ترك الطاعة لمن امروا بطاعته ، و الترفع على من ندبوا الى متابعته ، و القرآن ينطق من هذا كثيرا ، ان تدبره متدبر زجره ، و وعظه ! :
« آيا مىدانيد استكبار چيست ؟ ترك اطاعت كسانى كه مامور به اطاعت آنها هستيد و خود برتربينى نسبت به آنها ، قرآن از اين مقوله سخن بسيار مىگويد ، به گونه اى كه اگر انسان در آن بينديشد او را اندرز مىدهد و از خلاف باز مىدارد » ( در حقيقت امام ع با اين تعبيرات زنده و روشن مىخواهد راه عذر را بر كسانى كه وصاياى پيامبر ص را در روز غدير فراموش كردند و دنبال دگران رفتند
هامش
( 1 ) « تبعا » جمع تابع است ، و بعضى احتمال دادهاند كه مصدر باشد و اطلاق مصدر بر اشخاصى كه موصوف به صفتى هستند معمول است يعنى ما عين تبعيت براى شما بوديم ! .