آيه بعد هدف نهايى نزول قرآن را با اين عبارت بازگو مىكند : « اين كتاب حكيم مايه هدايت و رحمت براى نيكوكاران است » ( * ( هُدىً وَرَحْمَةً لِلْمُحْسِنِينَ ) * ) .
« هدايت » در حقيقت مقدمه اى است براى « رحمت پروردگار » ، چرا كه انسان نخست در پرتو نور قرآن حقيقت را پيدا مىكند و به آن معتقد مىشود ، و در عمل خود آن را به كار مىبندد ، و به دنبال آن مشمول رحمت واسعه و نعمتهاى بى پايان پروردگار مىگردد .
قابل توجه اينكه در اينجا قرآن ، مايه هدايت و رحمت « محسنين » شمرده شده ، و در آغاز سوره نمل ، مايه هدايت و بشارت « مؤمنين » ( هُدىً وَبُشْرى لِلْمُؤْمِنِينَ ) .
و در آغاز سوره بقره ، مايه هدايت « متقين » ( هُدىً لِلْمُتَّقِينَ ) .
اين تفاوت تعبير ممكن است به خاطر آن باشد كه بدون تقوا و پرهيزگارى روح تسليم و پذيرش حقائق در انسان زنده نمىشود ، و طبعا هدايتى در كار نخواهد بود .
و از اين مرحله پذيرش حق كه بگذريم ، مرحله ايمان فرا مىرسد كه علاوه بر هدايت ، بشارت به نعمتهاى الهى نيز وجود خواهد داشت .
و اگر از مرحله تقوى و ايمان فراتر رويم و به مرحله عمل صالح برسيم رحمت خدا نيز در آنجا افزوده مىشود .
بنا بر اين سه آيه فوق ، سه مرحله پى در پى از مراحل تكامل بندگان خدا را بازگو مىكند : مرحله پذيرش حق ، مرحله ايمان و مرحله عمل ، و قرآن در اين سه مرحله به ترتيب مايه « هدايت » و « بشارت » و « رحمت » است ( دقت كنيد ) .
آيه بعد محسنين را با سه وصف ، توصيف كرده ، مىگويد : « آنها كسانى
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 10
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٠