در حالى كه بعضى ديگر از مفسران آن را به معنى وسيع كلمه يعنى هر گونه گناه و ارتكاب حرام حتى دشنام و بد گويى به زير دستان را در مفهوم آن داخل مىدانند ، و مىگويند ارتكاب هر گونه گناه در آن سرزمين مقدس كيفرش شديدتر و سنگينتر است .
در حديثى از امام صادق ع مىخوانيم كه يكى از يارانش از تفسير اين آيه سؤال كرد امام فرمود :
كل ظلم يظلم الرجل نفسه به مكه من سرقة او ظلم احد او شىء من الظلم فانى اراه إلحادا ، و لذلك كان ينهى ان يسكن الحرم :
« هر گونه ستمى كه انسان به خودش در سرزمين مكه كند اعم از سرقت و ظلم به ديگران و هر گونه ستم ، من همه اينها را الحاد ( و مشمول اين آيه ) مىدانم ، و لذا امام افراد را از اينكه مكه را مسكن خود سازند نهى مىكرد ( چرا كه گناه در اين سرزمين مسئوليت سنگينترى دارد ) ( 1 ) .
روايات ديگرى نيز به همين معنى نقل شده ، و با اطلاق ظاهر آيه نيز هماهنگ است .
به همين دليل بعضى از فقهاء احتمال دادهاند كه اگر كسى در حرم مكه مرتكب گناهى شود كه در اسلام حد براى آن تعيين شده است بايد علاوه بر حد تعزير و مجازات اضافى نيز بشود و به جمله * ( نُذِقْه مِنْ عَذابٍ أَلِيمٍ ) * استدلال كردهاند ( 2 ) .
از آنچه گفتيم روشن مىشود كسانى كه آيه فوق را منحصرا به معنى نهى از احتكار يا داخل شدن در منطقه حرم بدون احرام ، تفسير كردهاند منظورشان بيان يك مصداق روشن بوده است ، و گر نه هيچ دليلى بر محدود كردن مفهوم وسيع آيه در دست نيست .
هامش
( 1 ) تفسير نور الثقلين جلد 3 صفحه 482 ذيل آيه .
( 2 ) كنز العرفان جلد اول صفحه 335 .