آفريد و سرانجام سخنگوى بليغى شد » ( 1 ) .
پس از آفرينش انسان به نعمت مهم ديگرى يعنى خلقت چهار پايان ، و فوائد مختلفى كه از آنها عايد مىشود اشاره كرده مىگويد « خداوند چهار پايان را آفريد در حالى كه در آنها وسيله پوشش براى شما است و منافع ديگر و از گوشت آنها مىخوريد » ( * ( وَالأَنْعامَ خَلَقَها لَكُمْ فِيها دِفْءٌ وَمَنافِعُ وَمِنْها تَأْكُلُونَ ) * ) .
در اين آيه نخست به مساله خلقت چهار پايان كه دليلى بر علم و قدرت خدا است ، پرداخته ، سپس به بيان نعمتهاى مختلفى كه در آنها وجود دارد مىپردازد ، و از ميان اين نعمتها به سه قسمت اشاره كرده نخست مساله « دفء » كه به معنى هر گونه پوشش است مىباشد ، ( با استفاده از پشم و پوست آنها ) مانند لباس و لحاف و كفش و كلاه و خيمه ، و ديگر « منافع » كه اشاره به شير و مشتقات آنست ، و سوم گوشت كه با جمله * ( وَمِنْها تَأْكُلُونَ ) * بيان شده است :
جالب اينكه در ميان اينهمه فوائد ، قبل از هر چيز مساله پوشش و مسكن را مطرح مىكند ، زيرا بسيارى از مردم ( بخصوص باديه نشينان ) هم لباسشان از پشم و مو يا پوست تهيه مىشود ، و هم خيمه هايشان كه آنها را از سرما و گرما حفظ مىكند ، و به هر حال اين دليل بر اهميت پوشش و مسكن و مقدم بودن آن بر هر چيز ديگر است .
نكته ديگر اينكه آن را قبل از « منافع » ذكر كرده ، اشاره به اينكه پوشش در واقع براى دفع ضرر است ، و دفع ضرر مقدم بر جلب منفعت مىباشد .
ممكن است كسانى كه مخالف گوشتخوارى هستند ، اين استفاده را از آيه فوق نيز بكنند كه خداوند مساله خوردن گوشت حيوانات را جزء منافع آنها نشمرده ، لذا بعد از ذكر « منافع » با جمله « * ( وَمِنْها تَأْكُلُونَ ) * » ( از آن حيوانات
هامش
( 1 ) تفسير نور الثقلين جلد سوم صفحه 39 .