2 - قرآن مجيد مىگويد : مسلمانان حق ندارند براى مشركان استغفار كنند اگر چه بستگان و نزديكان آنها بوده باشند ، سپس براى اينكه كسى استغفار ابراهيم را در باره آزر دستاويز قرار ندهد چنين مىگويد : وَما كانَ اسْتِغْفارُ إِبْراهِيمَ لأَبِيه إِلَّا عَنْ مَوْعِدَةٍ وَعَدَها إِيَّاه فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَه أَنَّه عَدُوٌّ لِلَّه تَبَرَّأَ مِنْه ( سوره توبه آيه 114 ) : « استغفار ابراهيم براى پدرش ( آزر ) فقط به خاطر وعده اى بود كه به او داده بود ( آنجا كه گفت سَأَسْتَغْفِرُ لَكَ رَبِّي - مريم آيه 47 يعنى : « به زودى براى تو استغفار خواهم كرد » به اميد اينكه با اين وعده دلگرم شود و از بت پرستى برگردد ) اما هنگامى كه او را در راه بت پرستى مصمم و لجوج ديد دست از استغفار درباره او برداشت .
از اين آيه به خوبى استفاده مىشود كه ابراهيم بعد از مايوس شدن از آزر ديگر هيچگاه براى او طلب آمرزش نكرد و شايسته هم نبود چنين كند ، و تمام قرائن نشان مىدهد اين جريان در دوران جوانى ابراهيم و زمانى بود كه در شهر بابل مىزيست و با بت پرستان مبارزه داشت .
ولى آيات ديگر قرآن نشان مىدهد كه ابراهيم در اواخر عمر خود و پس از پايان بناى كعبه براى پدرش از خداوند طلب آمرزش كرد ( البته در اين آيات چنان كه خواهد آمد از پدر تعبير به « اب » نشده بلكه تعبير به والد كه صريحا مفهوم پدر را مىرساند ، شده است ) .
آنجا كه مىفرمايد : الْحَمْدُ لِلَّه الَّذِي وَهَبَ لِي عَلَى الْكِبَرِ إِسْماعِيلَ وَإِسْحاقَ إِنَّ رَبِّي لَسَمِيعُ الدُّعاءِ . . . رَبَّنَا اغْفِرْ لِي وَلِوالِدَيَّ وَلِلْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ يَقُومُ الْحِسابُ « حمد و سپاس براى خدايى است كه در پيرى به من اسماعيل و اسحاق را بخشيده پروردگار من دعا را اجابت مىكند ، پروردگارا ! من و پدر و مادرم و مؤمنين را در روز رستاخيز بيامرز » ( 1 ) .
هامش
( 1 ) سوره ابراهيم آيه 39 و 41 .