« راعنا » كه از ماده « الرعى » به معنى مهلت دادن است به كار مىبردند .
ولى يهود همين كلمه « راعنا » را از ماده « الرعونه » كه به معنى كودنى و حماقت است استعمال مىكردند ( در صورت اول مفهومش اين است « به ما مهلت بده » ولى در صورت دوم اين است كه « ما را تحميق كن » ! ) .
در اينجا براى يهود دستاويزى پيدا شده بود كه با استفاده از همان جمله اى كه مسلمانان مىگفتند ، پيامبر يا مسلمانان را استهزاء كنند .
نخستين آيه فوق نازل شد و براى جلوگيرى از اين سوء استفاده به مؤمنان دستور داد به جاى جمله « راعنا » ، جمله « انظرنا » را به كار برند كه همان مفهوم را مىرساند ، و دستاويزى براى دشمن لجوج نيست .
بعضى ديگر از مفسران گفتهاند كه جمله « راعنا » در لغت يهود يك نوع دشنام بود و مفهومش اين بود « بشنو كه هرگز نشنوى » اين جمله را تكرار مىكردند و مىخنديدند ! .
بعضى از مفسران نيز نقل كردهاند كه يهود به جاى « راعنا » ، « راعينا » مىگفتند كه معنيش « چوپان ما » است ، و پيامبر اسلام ص را مخاطب قرار مىدادند و از اين راه استهزا مىكردند ( 1 ) اين شان نزولها با هم تضادى ندارد و ممكن است همه صحيح باشد .
تفسير : دستاويز به دشمن ندهيد ؟
با توجه به آنچه در شان نزول گفته شد ، نخستين آيه مورد بحث مىگويد :
اى كسانى كه ايمان آوردهايد ( هنگامى كه از پيامبر تقاضاى مهلت براى درك
هامش
( 1 ) تفسير قرطبى و تفسير المنار و تفسير فخر رازى و تفسير ابو الفتوح رازى ذيل آيه مورد بحث .