ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 237

نفى رهائى مطلق در اين زندگانى و اين كه همه اجزاى موجوديّت آدمى هم مانند ديگر موجودات محكوم به قانون است ، مستلزم نفى رهائى مطلقى است كه غرايز حيوانى آدمى از خود نشان مىدهند . 3 - نظاره بر شكوه خيره كنندهء هستى كه نمودى از ملكوت الهى است ، مىتواند انسان را از اسارت در زنجير خود طبيعى و خواسته‌هاى بىاساسش نجات بدهد . زيرا با نظاره به شكوه هستى است كه خرد و وجدان آدمى بيدار مىشود و مىگويد : * ( رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلًا ) * ( 1 ) ( اى پروردگار ما ، اين هستى را بيهوده نيافريده اى ) نتيجهء بسيار با اهمّيّت اين نظارهء سازنده اينست كه حقارت و ناچيزى اشتغال جدّى به تمايلات خود طبيعى را كه همهء سطوح درون آدمى را اشغال نمايد ، به خوبى اثبات مىكند . 4 - شناخت لذائذ روحى و بدست آوردن عوامل آنها . با دريافت اين لذائذ ، براى انسان اثبات مىشود كه لذّت منحصر در خوشىهاى طبيعى محض