نوع اول - ابعاد متنوع شخصيت 195
نوع دوم - ابعاد جامعه اى كه شخصيتها در آن بروز مىكنند و مطرح مىگردند 197
نوع سوم - ابعاد تاريخ كه شخصيت در آنها منعكس مىشود 197
توضيح مباحث ابعاد بالا 200 - 198
و رجل قمش جهلا 200
اوصاف متصديان نادان كه حمايت از شخصيت و جان و مال مردم را بر عهده مىگيرند 201
موضع فى جهال الامة 201
1 - نمايشگر علم در ميان نادانها 201
عاد فى اغباش الفتنة 203
2 - اين نادانان ضد روشنائىها هستند 203
عم بما فى عقد الهدنة 205
3 - براى اين نادانان خودپرست برقرارى صلح و صفا در ميان مردم دوزخى است سوزان كه زبانه هايش همه سطوح موجوديت آنان را فرا مىگيرد 205
قد سماه اشباه الناس عالما و ليس به 206
4 - انساننماها همواره در استخدام نادانان خودمحورند ، كه نادانى آنانرا دانائى بدانند و دانائى جلوه بدهند 206
فهو فتنة لمن افتتن به 208
4 - خودمحوران وسيله اى براى برانگيخته شدن فتنهها 208
ضال عن هدى من كان قبله مضل لمن اقتدى به فى حياته و بعد وفاته 209
5 - تباه سازى خودمحوران كه در دوران زندگى پيشتازان گمراهىها هستند پس از مرگ با سايه هائى كه از خود در مغزها و دلهاى پيروان ساده لوح ايجاد كردهاند ادامه مىيابد 209
بكر فاستكثر من جمع ما قل منه خير مما كثر 210
5 - نادانان خودپرست به اندوختن چيزهائى عشق مىورزند كه اندكش بهتر از بسيارش است 210
حتى اذا ارتوى من ماء آجن و اكتثر من غير طائل جلس بين الناس قاضيا ضامنا لتخليص ما التبس على غيره 212
6 - نادان خودپرست موقتا شكمش را از گنديدهها پر كرده ، به قضاوت مىنشيند 212
فان نزلت به احدى المبهمات هيالها حشوارثا من رايه ثم قطع به 213
7 - حل مشكلات به وسيله پندارهاى بيهوده و فرسوده 213
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 320
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٣٢٠