به طورى كه در اين شرح تصريح شده ، عوالى با عين ( بى نقطه ) جمع عاليه
است ، و از اين رو نام شرح با غين ( نقطه دار ) است ولى بسيارى كتاب عوالى اللآلى را با غين ( نقطه دار ) پنداشتهاند ( 1 ) و در اعتبار يا عدم اعتبار آن اختلاف است .
موضوع اين كتاب شرح اخبار وارده در ابواب فقه ، از طهارت تا ديات است . در دو جلد ، و در آخر جلد دوم آن را مدينة الحديث ناميده . بعضى آن را به عنوان شرح غوالى ياد كرده و نامى از آن نبردهاند ( 2 ) .
جلد اوّل
آغاز « الحمد للّه الذي رجّح مداد العلماء . . . » .
در اين جلد مقدمهاى متضمن چندين فصل آورده و فرموده كه : علامه مجلسى نخست از كتاب عوالى رو گردان بود ، به جهت مراسيل زياد كه در آن كتاب است ، اما بعدها كه بر او ثابت و مسلم گشت كه اخبار آن معتبر ، و از مدارك صحيح ، فراهم شده نسبت به آن كتاب علاقه مند گرديد ، و به آن رغبت نمود .
در فصل دوم ، مشايخ هفت گانه خود را نامبرده و در فصل سوم گفتهاند « بنظرم رسيد كه اين كتاب را مدينة الحديث بنامم » .
سيد اسماعيل نجفى سبط ملا محمد طاهر قمى در 1108 در اصفهان تقريظى بر اين جلد نوشته ، كه در الذريعه مذكور است ( 3 ) .
نسخه اصل خط مؤلف مورخ 1105 ، با حواشى بسيارى از وى ، در كتابخانه مرحوم سيد آقاى امام موجود است .
هامش
( 1 ) مانند صاحب كشف الحجب والأستار : 343 .
( 2 ) اجازه كبيره : 75 ، و تذكره شوشتر : 58 ، و تحفة العالم : 96 .
( 3 ) الذريعة 5 : 273 .