( 1 )
قبيس ( ابو قبيس ) :
كوهى است كه از شرق ، كعبهء مشرّفه بر آن مشرف مىباشد .
امروزه اين كوه پوشيده از ساختمان است . مىگويند : كسى كه روى ابو قبيس بايستد ، طائف را مىبيند . بديهى است كه مقصود از طائف همان شهر معروف نيست ، بلكه مراد ، طوافكننده برگرد خانهء خداست .
( 2 )
قدس :
( به ضمّ قاف و سكون دال ) ، رشته كوهى است در حجاز كه از طرف جنوب مشرف بر تنگهء فرع مىباشد و از شمال تا نزديكىهاى راه مكه به مدينه ، بين ملل و عقيق ، امتداد دارد . طول آن نزديك به 150 كيلومتر و ارتفاعش 2049 متر است . اين رشته كوه در ميان عامهء مردم ، به نام كوههاى عوف و بعضا « ادقس » خوانده مىشود .
( 3 )
قدوم :
بر وزن « صبور » و « شكور » ؛ به قولى :
كوهى است نزديك مدينه در پاى قبرستان شهداى احد . بعضى هم محلّ آن را در جاى ديگر تعيين كردهاند .
به هر حال ، در تعيين محلّ آن اتفاق نظريه نيست .
( 3 )
امّا « قدّوم »
( به تشديد دال ) ، گفتهاند :
محلّى است در شام ، كه حضرت ابراهيم در آنجا ختنه شده است و همان كفر قدوم مىباشد كه در استان نابلس ، در فلسطين قرار دارد .
( 4 )
قديد :
( به ضمّ قاف و فتح دال ) ، وادى بزرگى است از وادىهاى تهامه در حجاز ، كه راه مكه به مدينه ، حدود 120 كيلومترى آن ، اين دره را قطع مىكند .
( 5 )
قرائن :
سه خانهاى است كه متعلّق به عبد الرحمن بن عوف بوده و جزو مسجد پيامبر صلّى اللّه عليه و آله شده است .
( 6 )
قراصه :
( به كسر قاف ) ، چاهى است در مدينه كه بستان جابر بن عبد اللّه در آن قرار داشته و ماجراى آن در حديث آمده است . اين چاه در غرب مساجد الفتح ، در اطراف رومه واقع است .
( 7 )
قرح :
( به ضمّ قاف و فتح راء ) ، جايى است واقع در بالاى وادى القرى و به همين دليل ؛ يعنى قرار داشتن آن در بالاى اين وادى ، به نام « العلا » شهرت يافت ، كه همان شعر فعلى العلاء مىباشد . مسجد « قرح » در اين محل قرار دارد . اين مسجد را پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله ، هنگام عزيمت به