تبوك ، ساخت و امروزه به نام مسجد العلا خوانده مىشود .
( 1 )
قردد :
( به فتح اول و سكون دوم و فتح سوم ) ، اين نام در شعرى از مالك بن نمط همدانى آمده است . وى زمانى كه به همراه هيأت نمايندگى همدان به خدمت پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله رسيد و اسلام آورد ، شعرى سرود كه ابيات زير بخشى از آن مىباشد :
حلفت بربّ الراقصات إلى منى * صوادر بالركبان من هضب قردد
بأنّ رسول اللّه فينا مصدّق * رسول أتى من عند ذى العرش مهتد
فما حملت من ناقة فوق كورها * أبرّ و أوفى ذمّة من محمّد « 1 »
آنچه آمد به نقل از ياقوت بود ، اما وى محلّ و موقعيت قردد را مشخص نكرده است . « 2 »
( 2 )
قرد ( ذو )
: در غزوهء « ذى قرد » از اين محل نام برده شده است . اين غزوه زمانى به وقوع پيوست كه عيينة بن حصن فزارى در چراگاهى به نام « غابه » به رمهء ناقههاى پيامبر خدا حمله كرد و آنها را به غارت برد .
« قرد » همچنين كوه سياهى است در بالاى وادى « النقمى » ، در حدود 35 كيلومترى شمال شرق مدينه .
( 3 )
قرده :
( بر وزن سجده ) ، آبى است از آبهاى نجد كه سريّهء ( جنگ ) زيد بن حارثه در محلّ آن رخ داد . زيد الخيل نيز در همينجا درگذشت . دربارهء اين محل ، در حرف فاء نيز توضيحاتى دادهايم .
( 4 )
قرصه :
زمينى بوده متعلق به سعد بن معاذ ، واقع در سمت شمال راههاى حرّهء شرقى مدينه . در مسجدهاى پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله ، در مدينه ، از اين مكان اسم برده شده است .
( 5 )
قرطاء
: يكى از قبايل عرب كه در ناحيهء ضريّه ، در تكبّرات و ميان ضريّه و مدينه اقامت داشتهاند . سريّهء ضحاك در سال نهم هجرى با اين قبيله بوده است .
هامش
( 1 ) . سوگند به خداى اشترانى كه در منا جست و خيز دارند و با سواران خود از كوههاى بلند بازگردند ، كه پيامبر خدا در ميان ما مورد تصديق است و پيامبرى است كه از جانب پروردگار عرش راهنمايى شده است . هيچ اشترى بر پشت خود كسى را سختتر از محمد نسبت به دشمنان سوار نكرده است .
( 2 ) . ياقوت « قردد » را نام كوهى معرفى كرده است .