فتح آن ، هر دو ، روايت مىشود . در همينجا بود كه پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله عقبة بن ابى معيط را كشت . در غزوهء بدر نيز پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله از ظبيه عبور كرد . امروزه به نام « طرف الظبيه » معروف است و سه كيلومتر قبل از روحاء ، در شمال شرقى آن واقع شده و از روحاء ديده مىشود .
راه ( مكه ) به مدينه از نزديك ظبيه مىگذرد .
( 1 )
ظريبه :
مصغّر « ظربه » ، واحد « ظرب » است و ظرب كه جمع آن « ظراب » مىباشد ، به معناى تپهء كوچك است . عمرو و خالد ، فرزندان سعيد بن عاص بن اميّة بن عبد شمس كه مسلمان شده و به حبشه هجرت كرده بودند ، پدر آنان سعيد بن عاص در ظريبه ، از نواحى طائف مرده بود . برادر آن دو ، ابان بن سعيد بن عاص ، دربارهء مالى كه در ظريبه داشت ، به دو برادر خود گفت :
ألا ليت ميتا بالظريبة شاهد * لما يفتري في الدين عمرو و خالد
( 2 )
ظفار :
( به فتح اول و كسر راء ) ، شهرى است در يمن . بخارى در حديث افك از قول عايشه روايت كرده كه گفت : « ناگاه متوجه شدم گردنبندى كه از مهرهء ظفارى داشتم ، پاره شده و افتاده است » .
[ همچنين « ظفار » شهرى است در يمن كه زيستگاه قبيلهء حمير بوده و نزديك صفا است . « 1 »
در حديث است كه « جامهء احرام پيامبر صلّى اللّه عليه و آله از پارچههاى عبرى و ظفار بود » . « 2 » ]
( 3 )
ظفر :
نام جايى است نزديك حوأب در راه بصره به مدينه . بعضى گفتهاند : به ضمّ اول و سكون دوم ( ظفر ) جايى است ميان مدينه و شام و در همينجا بود كه امّ قرفه فاطمه بنت ربيعة بن بدر كشته شد . اين زن مردم را عليه السلام و پيامبر تحريك مىكرد و مىشوراند . خالد او را به قتل رساند و سرش را براى ابو بكر فرستاد و ابو بكر سر را به دار آويخت . گويند اين نخستين سرى بود كه در اسلام به دار آويخته شد ( ياقوت ) .
( 4 )
ظلّال :
( به فتح اول و تشديد دوم ) ، جايى است كه بنا به قولى نزديك ربذه واقع
هامش
( 1 ) . طريحى ، ج 3 ، ص 89 مادهء « ظفر » .
( 2 ) . كافى ، ج 4 ، ص 339 ، ح 1