آن چه كه در اين مورد از مجموع شناسايىهاى بشر بر مىآيد اين است كه عشق يك پديدهء روانى است كه در بعضى از افراد بروز مىكند ، و چون ما از جريانات درونى ساير جانداران اطلاع دقيق نداريم ، نمىتوانيم در اثبات و نفى عشق در حيوانات سخنى قاطعانه بگوييم . ارسطو در موقع بحث از پديده هاى روانى انسان به طور يك اصل گوشزد مىكند كه ما نمىتوانيم از روى علم و تجربه بگوييم : جانداران داراى پديده هاى مزبور هستند يا نيستند . بنا بر اين انديشهء وجود عشق در قلمرو جانوران بيش از يك حدس نخواهد بود و از حدود يك فرض تجاوز نخواهد كرد . و از همين جا است كه اثبات عشق در جهان نباتات و جمادات احتياج به يك روش فلسفى دارد كه اثبات علمى آن بسيار دشوار است . با اين حال گروهى از فلاسفه شايد هم از قلمرو فلسفى خارج شده در صحنهء ادبيات گفته‌اند كه : محبت و كينه است كه موجودات جهانى را به حركت در آورده است . ( 1 ) مثلا شوپن هاور براى همهء موجودات جهان هستى اراده ( خواستن ) را اثبات مىكند يا اراده را زير بناى تمام موجودات و روابط ميان آنها معرفى مىكند . البته مىتوان گفت : مفاهيم عشق و محبت و اراده را كه بعضى از متفكرين به تمام موجودات نسبت داده‌اند ، با يك عده مفاهيم عمومى تفسير نموده قابل تطبيق به جهان هستى ساخته‌اند ، ولى به هر حال آن عشق كه ما در افراد انسانى مىبينيم و با وسايل درك خود احساس مىكنيم ، از نظر علم و تجربه در موجودات غير انسانى مشاهده نمىكنيم .