كاسپين « 1 » در آن واقعاند - نفوذ كرد .
همچنين بسيارى از ديگر مردمان كماهميت را - كه از آنها هيچ سخنى نخواهيم راند - از پاى درآورد . اما وى در باكتريان - كه تصرّف آن بسيار دشوار و مردمانى جنگجو در آن مىزيستند - پس از چند اقدام بىفايده ، جنگ را به زمانى ديگر موكول كرد و آنگاه سپاهش را در سوريه « 2 » گرد هم آورد و مكان مناسبى را براى ساخت شهرى بزرگ برگزيد .
3 .
پس از آنكه ياد نياكانش را ، به مدد شكوه و جلال پيروزىها ، به ورطهى فراموشى سپرد ، تصميم به بناى شهرى بس عظيم گرفت كه نه تنها مىبايست سرآمد همهى شهرهاى معروف آن زمان گردد ، بلكه حتى براى آيندگان نيز ديدن شهرى نظير آن دشوار باشد . وى پس از آنكه با تحف و غنايم باشكوه ، پادشاه اعراب را سرشار ساخت ، او را همراه با نيروهايش به سرزمينش بازپس فرستاد .
خود ، از هر سويى كارگران و مصالح را براى ساخت شهرى بس محكم در كرانهى فرات « 3 » گرد هم آورد و آن را به شكل چهارگوشى دراز بنا كرد .
بلندترين اضلاع شهر 150 استاد « 4 » و كوتاهترين آنها 90 استاد بود ، به طورى كه كل مساحت شهر چهارصد و هشتاد استاد مىشد . « 5 » اين شهر تمام انتظارات بنيانگذار آن را برآورده مىكرد ، زيرا هيچ شهرى از حيث عظمت و شكوه هرگز با آن برابرى نكرد ؛ حصارهايش 100 پا ارتفاع داشت و به اندازهاى پهن بود كه بر روى آن سه گارى به هم چسبيده در كنار هم ، مىتوانستند حركت كنند . شمار برج و باروهايى كه از شهر دفاع مىكردند 1500 عدد بود و هريك 200 پا بلندى داشتند .
هامش
( 1 ) .( PortesCaspiennes )؛ دربندهاى خزر ، دروازهى خزر يا تنگهى خزر ؛ گذرگاه عمدهى سرزمين ماد به سرزمينهاى پارت و هيركانى از ميان رشتهكوههاى البرز .
( 2 ) .( Syrie )؛ قدما اغلب نام سوريه را به تمام سرزمينهاى واقع بين بابل تا خليج ايسوس اطلاق مىكردند .
( 3 ) . اينجا اشتباهى رخ داده است . شهر نينوس در كنار دجله واقع بوده ، چنانكه نه تنها نوشتههاى هرودوت ، استرابون ، پلين و بطلميوس برآن صحه مىگذارند ، بلكه آثار برجاى مانده از اين شهر باستانى ، خود گواهى برآن است .
( 4 ) .( Stade )؛ واحد طول يونانى و معادل 6 / 177 متر يا 600 پا .
( 5 ) . براين اساس شهر نينوس دقيقا وسعت شهر بابل را داشت . با اين حال ، برپايهى نظر استرابون ، اين شهر بسيار بزرگتر از بابل بود . ر . ك به : استرابون ، كتاب 16 .