شايد منظور از حسنى در روايات ، همان " نفس زكيه " در مكة باشد وشايد
جوانى باشد كه نزديك ظهور حضرت در مدينه به دست لشكريان سفيانى به قتل
مىرسد ، همچنانكه احتمال دارد منظور ، سيدي حسنى باشد كه رهبر حركت
اسلامى در عراق را بر عهده خواهد داشت ، در برخى روايات عبارت " وتحرك
الحسنى " ديده مىشود . ( 1 )
روايات ديگرى كه در ارتباط با استقرار سواران مغربى در نزديكى حيره يعنى
كوفه وارد شده ، بيانگر آن است كه اين ماجرا در زمان سفيانى ويا نزديك به آن زمان
واقع خواهد شد . اما آنچه در كلام شيخ مفيد جلب توجه مىكند اين عبارت است
كه مىگويد : " ورود سوارانى از غرب كه در دروازه حيره ( كوفه ) مستقر شوند " احتمال دارد منظور
از اين نكته ، نيروهاى غربى باشند كه جهت حمايت از سفيانى وارد عراق مىشوند
ويا قبل از سفيانى در آنجا بسر مىبرند .
منظور از درفشهاى مشرق زمين ، درفشهاى سياه خراساني ها است كه همراه
نيروهاى يمنى جهت مقابله با سفيانى كه بدانجا لشكركشى نموده وارد عراق
مىشوند .
اما شكافته شدن رود فرات وجارى شدن آب در كوفه آنچنانكه در روايات آمده
مربوط به سال ظهور است . در روايتي از امام صادق ( عليه السلام ) وارد شده كه فرمود : " سال
فتح ، فرات شكافته شود تا آب وارد كوچه هاى كوفه گردد " ( 2 )
هامش
( 1 ) بعضي ها احتمال دادهاند كه كشته شدن نفس زكيه همراه هفتاد تن از صلحاء شايد بر شهيد عالي
مقام آية الله سيد محمد باقر صدر ( قدس سره ) تطبيق كند كه با گروهى از علماى برجسته ومؤمن ، كه
تعدادشان به هفتاد نفر مىرسيد ، به شهادت رسيدند وممكن است مقصود از پشت كوفه كه در
حديث آمده نجف باشد چرا كه از شهر نجف گاهى با عنوان نجفِ كوفه يعنى بلندى هاى كوفه نيز
ياد مىشود . مؤلف
( 2 ) بحار : 52 / 217 .