طبيعي است كه اين طغيان وسركشى بوسيلة دشمنان مسلمين از خارج هدايت
مىشود ، زيرا سابقه ندارد كه قبطيان در تاريخ خود بدون كمك قدرت خارجي
دست به تحرك مهمى عليه مسلمانان زده باشند چنان كه در جنگ هاى صليبى ودر
عصر كنونى نيز أوضاع به همين شكل است .
روايات ، زمان تحرك قبطيان را معين نكردهاند ولى روايت ديگرى به نقل از
حذيفة مىگويد :
" مصر ، تا خراب شدن بصره از ويراني در أمان است " ( 1 )
ودر همين روايت آمده است : " وخراب شدن مصر از خشكى رود نيل سرچشمه گيرد "
شايد خرابى موعود بصره ، بعد از ورود سفيانى به عراق ودر سال ظهور
حضرت باشد .
ب : أحاديث مربوط به ورود نيروهاى مغربى به مصر .
نويسندگان ، اين نشانه را معمولا از علامتهاى ظهور حضرت شمردهاند . منظور
از مغرب ، در اين روايت وروايات ديگر ، كشورهاى غرب سرزمينهاى اسلامى
است كه شامل مغرب ، الجزائر ، ليبى ، تونس و . . . مىگردد . وبسيارى از اين
روايات بر ورود نيروهاى مغربى به مصر در زمان انقلاب فاطمى ها ، منطبق است .
اما در كتاب " غيبت " شيخ طوسي ص 278 كه از قديمى ترين ومعتبرترين منابع
ما است روايتي آمده كه در آن أهل " غرب " گفته شده نه أهل " مغرب " وصاحب
بحار الأنوار وبشارة الاسلام نيز روايت را از أو نقل نمودهاند . اما غير از اين دو نفر ،
ساير افراد آن را به اشتباه " مغرب " نقل كردهاند . بنابراين آنچه در اين روايات است ،
نيروهاى غربى ست .
هامش
( 1 ) بشارة الاسلام ص 28 به نقل از ابن عربى در كتاب محاضرة الأبرار .