( 58 ) أمة اللّه جبليه 163
أمة اللّه از مردم نوقابد از روستاهاى جبال دامغان بود . وى همسر عبد اللّه جبلّى مصاحب بايزيد بسطامى بود . 164 أمة اللّه به داشتن آيات و كرامات معروف بود . وى را صاحب فراست « 1 » گفتهاند . روستاى نوقابد در يك فرسخى بسطام قرار داشت .
او همسرش را از حالات و رفتار بايزيد خبر مىداد و مىگفت : ابو يزيد در اين ساعت چنين و چنان كرد .
سلمى گفت كه روزى عبد اللّه نزد بايزيد آمد و او را از فراست همسرش آگاه كرد . و ابو يزيد بر سكّويى در حال وضو گرفتن بود . پس پارچهى سفيدى را تر كرد و با آن بر سكو كوفت . سپس به عبد اللّه گفت به همسرت بگو چه چيزى روى سكوست ؟ وقتى عبد اللّه برون رفت بايزيد پارچه را از روى سكو برداشت . عبد اللّه به خانه آمد و از أمة اللّه پرسيد كه چه چيزى روى سكو است ؟ أمة اللّه پاسخ داد . هيچچيز . عبد اللّه گفت : حال دانستم كه آنچه ادعا مىكردى دروغ بود .
ابو يزيد بدين ترفند مىخواست تا فراست زن را از شوهرش بپوشاند .
هامش
( 1 ) . فراست در لغت به معنى هوشيارى و در اصطلاح صوفيان به معنى خواندن ضمير است .
در احوال بسيارى از صوفيه آمده كه صاحب كرامت و فراست بودهاند . فراست را از انواع كرامت مىدانستند . يعنى يكى از رفتارهاى خارق عادت صوفيه بوده است . ابو سعيد ابو الخير به داشتن فراست مشهور بوده و در اسرار التوحيد حكايات متعددى مبنى بر ذهن خوانى اين صوفى خراسانى آمده است . - م