( مسأله 1414 ) : اگر شخص بدون قصد و اراده عمل مفطر روزه را
انجام دهد مثل اينكه پشهاى پرواز كند و در حلق او داخل شود و يا غبار غليظى
به حلق او برسد و احتراز از آن براى او ممكن نباشد و يا اينكه به اجبار چيزى
را به حلق او فرو ببرند و يا او را تحت فشار قرار داده و چيزى به او بخورانند ،
روزهاش باطل نمى شود .
( مسأله 1415 ) : اگر كسى را بر ضرر رساندن به نفس و يا عيال و يا
مال و يا برادران دينى او بترسانند به صورتى كه تحمل آن براى او مشكل باشد و
قرائن شهادت بدهند كه اگر افطار نكند آسيبى به آنها خواهد رسيد و شخص
افطار نكند روزهاش باطل است و قضاى آن روز بر او واجب مىشود و حكم تقيه
از مخالفين نيز چنين است .
( مسأله 1416 ) : اگر در چيزى شك داشته باشد كه مبطل روزه است يا
خير مثل اينكه شخص مجتهد باشد و فهميدن حكم مسأله مسأله براى او ممكن نباشد و
يا اينكه مقلد است ولى دسترسى به مجتهد ندارد ، انجام آن فعل براى او جايز
نيست ( 1 ) هر چند در صورت انجام فعل در لزوم قضاى آن روز بر شخص اشكال
است ( 2 ) چنانچه در اين صورت عدم وجوب كفاره نيز ظاهر است ، و اما شخص
هامش
( 1 ) محمد باقر شيرازى : عدم جواز محل اشكال است و بر فرض عدم جواز اگر
احتمال مخالفت با واقع داده شود و بعدا كشف مطابقت با واقع شود اشكالى در
صحت روزه نيست و در صورتى كه مقصر باشد ولى مطابق با واقع باشد و با قصد
قربت انجام دهد ، روزه او صحيح است و اما اگر مخالف با واقع باشد احوط قضا و
كفاره است .
( 2 ) ميرزاى شيرازى : بنابر اينكه لزوم قضا از جهت اخلال در جزم به نيت و از
جهت ديگر كه اينجا محل ذكر آن نيست جايز نباشد حكم موجه و خوب است .
محقق خراسانى : اگر با ظهور موافقت با واقع رجاء بجا آورد قضا بر =