نوكرى قبول فرمايند " كسى كه قابليت نيل به اين مقام و مرتبه را داشته
باشد توفيق بزرگى نصيب او گرديده و به شرف عظيمى نائل شده است .
در اين منصب نيز اصولى بودن و اعلميت شرط نيست و بزرگان علماء
حديث و كلام و مانند آنان نيز مى توانند مشمول اين مقام شريف شوند . بلكه
همانگونه كه قبلا اشاره شد ، در مقام نيابت از امام ( ع ) ، اعدل عالم بر اعلم عادل
مقدم است اگر چه در فتوى اعلم عادل مقدم است .
سوم : منصب فتوى و مرجعيت در مسائل دينى ، اگر چه بعضى از كلمات
بزرگان و محققينى مانند ميرزاى قمى و شيخ اعظم انصارى ( قدهما ) بر جواز
تقليد از علماء اخبارى ( در صورت اعلميت ) دلالت دارد ، ليكن عدم جواز
تقليد از علماء اخبارى و شرطيت اصولى بودن در بين علماء و بزرگان مشهور
مى باشد كه به نظر اين كمترين و با توجه به تتبعات به عمل آمده ، براى صدور
فتوى ، اعلميت در فقه و در اصول ( با هم ) شرط است همانگونه كه قبلا نيز اشاره
گرديد و اگر فردى در فقه اعلم بود ( هر چند اخبار باشد مانند صاحب
حدائق ) و ديگرى در اصول اعلم باشد ، لازم است بين نظر آن دو نفر جمع شود .
چهارم : منصب قضاوت : اين منصب هم از شئون و مناصب فقيه و
مجتهد است بلكه اعلميت ( هر چند نسبى باشد ) در بلد و اماكن نزديك به آن
نيز شرط مى باشد و جواز قضاوت غير مجتهد در صورت عدم دسترسى به
مجتهد اعلم و يا مجتهد ، منافاتى با اعتبار و اشتراط اجتهاد و فقاهت ندارد و
در هنگاميكه اصولى بودن و يا فقاهت اصطلاحى را در ولايت و نيابت شرط
ندانيم عدم شرطيت آنها در قضاوت واضح تر مى باشد .
ز : تقليد و شقوق آن ، با توجه به اينكه در بحث تقليد از اعلم شقوق
مختلفى وجود دارد لذا در اين بخش شقوق موجود و حكم هر يك بيان مىشود :
مجمع الرسائل ( فارسي ) — صفحة 37
مساهمون: الشيخ محمد حسن النجفي الجواهري (صاحب الجواهر)
ص٣٧