بيابان واقع شده است . ميان آن ( كثبه ) تا جرش هشت ميل راه است .
از كثبه تا ثجّه « 1 » كه جايگاه بريد و چاپار است ، و چاه آبى دارد كه كاروانها در آنجا اطراق مىكنند . اين محل در سرزمين زبيد « 2 » واقع شده و اطراف آن قبايل عرب ساكنند .
از ثجّه تا شروم راح « 3 » راه ادامه دارد . و شروم ده بزرگى است در بيابان كه در آن چشمههاى آب و تاكستانهاى فراوان انگور است . و در آن تيرهاى از قبايل همدان « 4 » كه به آنها جنب « 5 » گفته مىشود ، ساكنند .
از شروم راح راه تا مهجره « 6 » ادامه دارد . مهجره ده بزرگ و كوهستانى است كه چشمههاى آب و جمعيت بسيار دارد . و ميان مهجره و شروم درختى است كه طلحة الملك « 7 » ناميده مىشود . اين درخت در مرز ميان يمن و حجاز واقع است . و درختى است شبيه به درخت غرب « 8 » جز اينكه از آن بزرگتر است . و پيامبر ( ص ) را در همين جا كه ميان يمن و مكّه است ، از رفتن مانع شدند .
از مهجره تا عرقه « 9 » كه منزلگاهى است در كوه و اعرابى از قبيلهء خولان « 10 » در آن ساكنند . آب آنجا گاهى كم و گاهى زياد مىشود . و اين محل نخستين ناحيه از يمن است و بعد از آن ناحيهء صعده « 11 » واقع است .
از عرقه تا صعده كه ده بزرگى است و در آن منبر و مسجد است ، و داد و ستدشان بسيار ، در آنجا دبّاغان يمن پوست و چرم درست مىكنند ، و بيشتر بازرگانى ايشان با مردم بصره است . و راهى از آنجا براى بصرىهاست كه به ركيبه « 12 » بر مىگردند و از آنجا به صعده مىروند ، و صعده از نواحى يمن است كه روستاهاى فراوانى دارد .
هامش
( 1 )Thoddja،
( 2 )Zobaid( 3 )Scharoum Rah( 4 )Hamdan( 5 )Djanb( 6 )Mahdjara( 7 )Talhat al - Malik .ر ك به ابن خرداذبه ، صص 137 - 135 .
( 8 )Gharab( 9 )cArika( 10 )Khawlan( 11 )Cacda( 12 )Rokaiba