خافض : پست كننده .
رافع : بلند كننده .
( ( 1851 ) ) خفض و رفع اين مزاج ممتزج * گاه صحت گاه رنجورى مضجّ
ن 1134 2 - ك 380 10
مضجّ : به ناله آورنده .
خصب : به خاء معجمه و صاد مهمله و باء موحده ، ارزانى .
( ( 1858 ) ) اين نمكسار جسوم ظاهرست * خود نمكسار معانى ديگرست
ن 1134 9 - ك 380 14
جسوم : جمع جسم .
( ( 1561 ) ) آن چنان كه از صقل نور روى مصطفى * صد هزاران نوع ظلمت شد ضيا
ن 1134 12 - ك 380 15 نور روى مصطفى : چه طريقهء انيقهء حضرت توحيد است . و قرآنى كه آورده ، مشحون به توحيد است . و تفوّق دارد بر كتب سماويه در باب توحيد و علم اسماء و علم معاد . كه آنها همين اشتمال بر احكام و آداب دارند . * ( « وَعِنْدَهُمُ اَلتَّوْراةُ فِيها حُكْمُ الله » 5 : 43 ( 1 ) ، * ( « إِنَّ هذَا اَلْقُرْءانَ يَهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ » 17 : 9 ( 2 ) .
( ( 1866 ) ) كه معانى آن جهان صورت شود * نقشهامان در خور خصلت شود
ن 1134 17 - ك 380 18
آن جهان : يعنى معانى اين جهان در آن جهان صورت بندد . اينجا سبحان الله گفتن است ، آن جا غرس اشجار طيبه . و مثل حرص ، صورت مور شود . و اذيّت ، صورت عقرب و مار شود ، و هكذا كل در خور خصلت و خوى است .
( ( 1867 ) ) گردد آن گه فكر نقش نامه ها * اين بطانه روى كار جامه ها
ن 1134 18 - ك 380 18
اين بطانه : خلاف ظهاره . و در فارسى آن را « آستر » و اين را « رو » گويند . و فى القرآن :
هامش
( 1 ) قرآن كريم ، سورهء مائده ، آيهء 43 . .
( 2 ) قرآن كريم ، سورهء اسراء ، آيهء 9 . .